Υλικά Συγκόλλησης/Στεγανοποίησης

Οι πληροφορίες παρέχονται για ενημερωτικούς σκοπούς. Συμβουλευτείτε πάντα εξειδικευμένο επαγγελματία πριν από οποιαδήποτε εγκατάσταση ή επισκευή.

Τι είναι

Τα υλικά στεγανοποίησης σωληνώσεων χρησιμοποιούνται για την αεροστεγή και υδατοστεγή σφράγιση των σπειρωματικών και κολλητών συνδέσεων σε δίκτυα νερού, θέρμανσης και φυσικού αερίου. Κάθε τύπος υλικού έχει διαφορετικές ιδιότητες και εφαρμογές, ανάλογα με το μέσο (νερό, αέριο, ατμός), τη θερμοκρασία και την πίεση λειτουργίας.

Πού χρησιμοποιούνται

Τα υλικά αυτά χρησιμοποιούνται σε κάθε υδραυλική και θερμοϋδραυλική εργασία:

• Στεγανοποίηση σπειρωμάτων σε σωληνώσεις ύδρευσης (κρύο και ζεστό νερό)
• Στεγανοποίηση συνδέσεων φυσικού αερίου και υγραερίου
• Κόλληση χαλκοσωλήνων με μαλακή συγκόλληση (soldering)
• Κόλληση σωλήνων PVC πίεσης και αποχέτευσης
• Σφράγιση αρμών με σιλικόνη σε υγρούς χώρους
• Στεγανοποίηση ελαιοδιατμητικών και σωληνώσεων ατμού

Υλικά και τύποι

• Ταινία τεφλόν (PTFE): Λευκή ταινία για σπειρώματα νερού, κίτρινη για φυσικό αέριο (μεγαλύτερο πάχος και πυκνότητα). Τυλίγεται δεξιόστροφα (κοιτώντας την κεφαλή του σπειρώματος) πάνω στο αρσενικό σπείρωμα, ξεκινώντας από τη δεύτερη γραμμή του σπειρώματος με 50% επικάλυψη κάθε στρώσης.
• Νήμα στεγανοποίησης (Loctite 55): Πολυαμιδικό πολύκλωνο νήμα εμποτισμένο με μη σκληρυνόμενη στεγανοποιητική πάστα. Επιτρέπει ρύθμιση γωνίας σύνδεσης μετά το σφίξιμο χωρίς απώλεια στεγανότητας.
• Υγρό τεφλόν (Loxeal): Αναερόβια ρητίνη που πολυμερίζεται μέσα στο σπείρωμα. Διατίθεται σε διάφορους τύπους: 18-10 (λευκό, γενικής χρήσης), 53-14 (καφέ, υψηλής αντοχής), 55-14 (κόκκινο, μεσαίας αντοχής — αποσυναρμολογούμενο με εργαλείο), 83-54 (πράσινο, μόνιμη στερέωση — υψηλής αντοχής).
• Κόλληση χαλκού: Κράματα κασσιτέρου για μαλακή συγκόλληση χαλκοσωλήνων. Τύπος 97/3 (97% κασσίτερος / 3% χαλκός) ή 95/5 (95% κασσίτερος / 5% αντιμόνιο) — και τα δύο χωρίς μόλυβδο, κατάλληλα για πόσιμο νερό.
• Κόλλα PVC: Διαλύτης-κόλλα για χημική συγκόλληση σωλήνων PVC. Λευκή για αποχέτευση, διάφανη για πίεση.
• Σιλικόνες: Αντιμουχλικές σιλικόνες για μπάνια/κουζίνες, πυράντοχες σιλικόνες για καπνοδόχους, PU σφραγιστικά για εξωτερικούς αρμούς.
• Κανάβι και γομάλακα: Παραδοσιακή μέθοδος στεγανοποίησης σπειρωμάτων. Το λινό κανάβι τυλίγεται στο σπείρωμα και αλείφεται με γομάλακα (σπιρτόκολλα) ή πάστα στεγανοποίησης.

Πώς επιλέγω

Η επιλογή εξαρτάται από:

• Μέσο: Νερό, αέριο, ατμός ή πετρέλαιο — κάθε μέσο απαιτεί εγκεκριμένο υλικό.
• Θερμοκρασία: Η ταινία PTFE αντέχει έως 260 °C (μέγιστο όριο συνεχούς λειτουργίας — σε υψηλότερη θερμοκρασία αρχίζει αποσύνθεση, σημείο τήξης PTFE: 327 °C), τα υγρά τεφλόν έως 150 °C ανάλογα με τον τύπο, η κόλληση χαλκού έως 110 °C.
• Μόνιμη ή αποσυναρμολογούμενη σύνδεση: Το νήμα Loctite 55 και η ταινία PTFE επιτρέπουν αποσυναρμολόγηση. Τα υγρά τεφλόν τύπου 55-14 (κόκκινο) είναι μόνιμα.
• Πιστοποίηση πόσιμου νερού: Για δίκτυα πόσιμου νερού, χρησιμοποιήστε υλικά με πιστοποίηση WRAS ή KTW (π.χ. Loxeal 83-54 πράσινο, κόλληση 97/3 χωρίς μόλυβδο).

Συμβατότητα

Η ταινία PTFE και το νήμα Loctite 55 είναι συμβατά με κάθε τύπο σπειρώματος (χάλυβα, ορείχαλκο, PVC, ανοξείδωτο). Τα υγρά τεφλόν Loxeal απαιτούν μεταλλικό σπείρωμα για σωστή πολυμερίση — η αναερόβια σκλήρυνση ενεργοποιείται από ιόντα μετάλλων στην επιφάνεια (Cu, Fe). Σε πλαστικά σπειρώματα δεν πολυμερίζονται και μπορεί να προκαλέσουν ρωγμές τάσης (stress cracking). Η κόλληση χαλκού χρησιμοποιείται αποκλειστικά σε χαλκοσωλήνες και εξαρτήματα χαλκού/ορείχαλκου. Η κόλλα PVC δεν είναι κατάλληλη για πολυαιθυλένιο (PE), πολυπροπυλένιο (PP) ή πολυστρωματικούς σωλήνες.

Κανονισμοί

Σύμφωνα με τον ελληνικό Κανονισμό Εσωτερικών Εγκαταστάσεων Αερίου (ΦΕΚ 236/Β/2012), τα υλικά στεγανοποίησης δικτύων φυσικού αερίου πρέπει να είναι εγκεκριμένα κατά EN 751. Η χρήση κανάβι δεν επιτρέπεται σε δίκτυα αερίου. Για πόσιμο νερό, τα υλικά πρέπει να πληρούν τις απαιτήσεις της Υγειονομικής Διάταξης και να μην περιέχουν μόλυβδο (κόλληση χαλκού lead-free κατά EN ISO 9453 (πρώην EN 29453)).

Συμβουλές

• Τυλίγετε την ταινία τεφλόν δεξιόστροφα (κοιτώντας την κεφαλή του σπειρώματος), 5–8 στρώσεις για νερό, 8–12 στρώσεις για αέριο.
• Αποθηκεύετε τα υγρά τεφλόν σε δροσερό χώρο (10–25 °C) μακριά από ηλιακή ακτινοβολία. Μετά το άνοιγμα, χρησιμοποιήστε τα εντός 12 μηνών.
• Καθαρίστε πάντα τα σπειρώματα από σκόνη, λάδι και παλαιό τεφλόν πριν εφαρμόσετε νέο υλικό στεγανοποίησης.
• Σε κόλληση χαλκοσωλήνων, μην υπερθερμαίνετε — η αλοιφή πρέπει να αφρίζει ελαφρά, όχι να καίγεται. Η κόλληση ρέει μόνη της μέσα στη σύνδεση αν η θερμοκρασία είναι σωστή.

Οι πληροφορίες παρέχονται για ενημερωτικούς σκοπούς. Συμβουλευτείτε πάντα εξειδικευμένο επαγγελματία πριν από οποιαδήποτε εγκατάσταση ή επισκευή.