Βήμα-Βήμα Εφαρμογή Κόλλας PVC σε Σωλήνες Υψηλής Πίεσης

Τι Είναι η Κόλληση με Διαλύτη (Solvent Welding)

Η κόλληση σωλήνων PVC δεν λειτουργεί όπως μια συνηθισμένη κόλλα. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για χημική συγκόλληση (solvent welding). Ο διαλύτης που περιέχεται στην κόλλα PVC διαλύει μερικά τις επιφάνειες του σωλήνα και του εξαρτήματος, επιτρέποντάς τες να ενωθούν σε μοριακό επίπεδο. Μόλις ο διαλύτης εξατμιστεί, οι δύο επιφάνειες γίνονται ουσιαστικά ένα κομμάτι.

Αυτός είναι ο λόγος που η σωστή τεχνική εφαρμογής είναι τόσο σημαντική. Μια ελαττωματική κόλληση σε σύστημα υψηλής πίεσης (πόσιμο νερό, πιεστικά, αρδευτικά) μπορεί να οδηγήσει σε διαρροή ή ακόμα και σε αποκόλληση υπό πίεση. Σε αυτόν τον οδηγό, θα μάθετε τη σωστή διαδικασία βήμα προς βήμα.

Τύποι Κόλλας PVC - Ποια να Επιλέξετε

Κόλλα PVC-U (Άκαμπτου PVC)

Η πιο συνηθισμένη κόλλα για σωλήνες πίεσης. Χρησιμοποιείται σε δίκτυα ύδρευσης, άρδευσης και πισίνας. Διατίθεται σε διαφορετικά πάχη (ρευστότητες) ανάλογα με τη διάμετρο του σωλήνα:

• Ρευστή (thin): Για σωλήνες Φ16-50 mm - εισχωρεί εύκολα στη σύνδεση
• Μεσαία (medium): Για σωλήνες Φ50-110 mm - γενικής χρήσης
• Παχύρρευστη (heavy): Για σωλήνες Φ110-315 mm - δεν στάζει σε μεγάλες επιφάνειες

Κόλλα PVC-C (Χλωριωμένου PVC)

Για σωλήνες CPVC που χρησιμοποιούνται σε ζεστό νερό (αντέχουν μέχρι 93°C). Χρησιμοποιείστε αποκλειστικά κόλλα συμβατή με CPVC - η κοινή κόλλα PVC δεν είναι κατάλληλη.

Primer (Αστάρι) PVC

Το primer είναι απαραίτητο για σωλήνες πίεσης. Καθαρίζει και μαλακώνει την επιφάνεια του PVC, επιτρέποντας στην κόλλα να εισχωρήσει βαθύτερα. Χωρίς primer, η κόλληση μπορεί να φαίνεται σταθερή αλλά να αποτύχει υπό πίεση. Συνήθως έχει μοβ ή διάφανο χρώμα.

Υλικά και Εργαλεία που Θα Χρειαστείτε

• Κόλλα PVC κατάλληλη για τον τύπο σωλήνα και τη διάμετρο
• Primer PVC (αστάρι)
• Κόφτης σωλήνων PVC ή πριόνι με λεπτά δόντια
• Γυαλόχαρτο (grain 120-180) ή ειδικό εργαλείο αφαίρεσης γρεζιών
• Καθαρό πανί (χωρίς χνούδι)
• Μέτρο και μαρκαδόρο
• Γάντια εργασίας ανθεκτικά σε χημικά
• Προστατευτικά γυαλιά

Προειδοποίηση ασφαλείας: Η κόλλα PVC και το primer περιέχουν εύφλεκτους διαλύτες. Εργαστείτε σε αεριζόμενο χώρο, μακριά από φλόγες και σπίθες. Φοράτε πάντα γάντια και προστατευτικά γυαλιά.

Βήμα-Βήμα Διαδικασία Κόλλησης

Βήμα 1: Κοπή του Σωλήνα

Κόψτε τον σωλήνα σε τέλεια ορθή γωνία (90 μοίρες). Μια λοξή κοπή δημιουργεί άνιση κατανομή κόλλας και αδύναμα σημεία. Χρησιμοποιήστε:

• Κόφτη ράτσας (ratchet cutter): Για σωλήνες μέχρι Φ42 mm - δίνει τέλειο κόψιμο
• Πριόνι λεπτών δοντιών: Για μεγαλύτερες διαμέτρους - χρησιμοποιήστε κουτί κοπής (mitre box) για ακρίβεια

Βήμα 2: Αφαίρεση Γρεζιών (Deburring)

Αφαιρέστε όλα τα γρέζια τόσο από το εσωτερικό όσο και από το εξωτερικό της κοπής. Τα γρέζια εμποδίζουν τη σωστή εισχώρηση του σωλήνα στο εξάρτημα και δημιουργούν αδύναμα σημεία στη σύνδεση. Χρησιμοποιήστε γυαλόχαρτο ή ειδικό εργαλείο deburring. Δημιουργήστε επίσης ελαφρύ λοξότμητο (chamfer) στο εξωτερικό άκρο του σωλήνα (υπό γωνία 15°), ώστε να μπαίνει ομαλά στο εξάρτημα χωρίς να σπρώχνει την κόλλα προς τα μέσα.

Βήμα 3: Δοκιμαστική Εφαρμογή (Dry Fit)

Εισάγετε τον σωλήνα στο εξάρτημα χωρίς κόλλα για να ελέγξετε την εφαρμογή. Ο σωλήνας πρέπει να μπαίνει στο 1/3 έως 2/3 του βάθους με σχετική ευκολία αλλά να σφίγγει πριν φτάσει στο τέρμα. Αν μπαίνει πολύ εύκολα μέχρι το τέρμα, η σύνδεση μπορεί να είναι αδύναμη.

Σημαδέψτε με μαρκαδόρο στον σωλήνα το βάθος εισχώρησης. Αυτή η γραμμή θα σας βοηθήσει να ξέρετε αν ο σωλήνας μπήκε αρκετά βαθιά κατά την κόλληση.

Βήμα 4: Καθαρισμός Επιφανειών

Καθαρίστε με καθαρό πανί τόσο το εξωτερικό του σωλήνα όσο και το εσωτερικό του εξαρτήματος. Αφαιρέστε σκόνη, λάδια και υγρασία. Η επιφάνεια πρέπει να είναι τέλεια καθαρή και στεγνή.

Βήμα 5: Εφαρμογή Primer

Εφαρμόστε primer με το πινέλο του καπακιού:

1. Πρώτα στο εσωτερικό του εξαρτήματος (socket)
2. Μετά στο εξωτερικό του σωλήνα, σε μήκος ίσο με το βάθος εισχώρησης

Εφαρμόστε αρκετό primer ώστε η επιφάνεια να φαίνεται υγρή και γυαλιστερή. Μην αφήνετε λιμνάζον υγρό. Το primer πρέπει να παραμείνει υγρό όταν εφαρμόσετε την κόλλα, οπότε μην περιμένετε πάνω από 30-60 δευτερόλεπτα.

Βήμα 6: Εφαρμογή Κόλλας PVC

Ενώ το primer είναι ακόμα υγρό:

1. Εφαρμόστε γενναιόδωρο στρώμα κόλλας στο εξωτερικό του σωλήνα
2. Εφαρμόστε λεπτό στρώμα κόλλας στο εσωτερικό του εξαρτήματος
3. Εφαρμόστε ένα δεύτερο στρώμα στον σωλήνα (για σωλήνες πίεσης, αυτό είναι απαραίτητο)

Σημαντικό: Για σωλήνες υψηλής πίεσης, η κόλλα πρέπει να καλύπτει πλήρως τις επιφάνειες χωρίς κενά. Μην τσιγκουνευτείτε στην ποσότητα.

Βήμα 7: Σύνδεση

Αυτό είναι το πιο κρίσιμο βήμα και πρέπει να γίνει γρήγορα (μέσα σε 10-15 δευτερόλεπτα από την εφαρμογή κόλλας):

1. Εισάγετε τον σωλήνα στο εξάρτημα με σταθερή πίεση
2. Ταυτόχρονα, στρίψτε τον σωλήνα 1/4 της στροφής (90°). Αυτή η κίνηση κατανέμει ομοιόμορφα την κόλλα
3. Σπρώξτε μέχρι τη γραμμή σήμανσης
4. Κρατήστε σταθερά για 30 δευτερόλεπτα χωρίς κίνηση

Μια μικρή ποσότητα κόλλας πρέπει να βγει γύρω από τη σύνδεση (bead). Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει αρκετή κόλλα. Σκουπίστε την περίσσεια αμέσως με καθαρό πανί.

Βήμα 8: Χρόνοι Αναμονής (Cure Time)

Αυτό είναι ένα σημείο που πολλοί παραλείπουν, με καταστροφικά αποτελέσματα:

• Αρχική πήξη: 2-5 λεπτά (μην μετακινείτε τη σύνδεση)
• Χειρισμός: 15-30 λεπτά (μπορείτε να κινήσετε προσεκτικά)
• Δοκιμή πίεσης χαμηλή (1-2 bar): 2-6 ώρες
• Πλήρης πίεση λειτουργίας: 24 ώρες (σε θερμοκρασία 20°C)

Σε χαμηλότερες θερμοκρασίες ή μεγαλύτερες διαμέτρους, οι χρόνοι αυξάνονται σημαντικά. Για σωλήνες Φ110+ σε θερμοκρασία κάτω από 10°C, αναμένετε τουλάχιστον 48 ώρες.

Ειδικές Συνθήκες Εφαρμογής

Κόλληση σε Χαμηλές Θερμοκρασίες

Σε θερμοκρασίες κάτω από 5°C, η κόλλα PVC γίνεται πιο παχύρρευστη και ο χρόνος πήξης αυξάνεται δραματικά. Αποθηκεύστε την κόλλα και τα εξαρτήματα σε θερμαινόμενο χώρο πριν τη χρήση. Αν εργάζεστε σε εξωτερικό χώρο τον χειμώνα, διπλασιάστε τους χρόνους αναμονής.

Κόλληση σε Υγρές Συνθήκες

Η υγρασία είναι ο μεγαλύτερος εχθρός της κόλλησης PVC. Αν οι επιφάνειες είναι υγρές, η κόλλα δεν θα δεσμεύσει σωστά. Στεγνώστε τελείως πριν εφαρμόσετε primer. Σε υψηλή υγρασία, χρησιμοποιήστε primer ταχείας ξήρανσης.

Μεγάλες Διάμετροι (Φ110+)

Σε μεγάλες διαμέτρους, χρειάζεται ομάδα δύο ατόμων. Ο ένας εφαρμόζει κόλλα και ο άλλος εισάγει τον σωλήνα αμέσως μετά. Ο χρόνος αντίδρασης είναι μικρότερος σε μεγάλες επιφάνειες.

Συνήθη Λάθη που Πρέπει να Αποφύγετε

1. Παράλειψη primer: Σε σωλήνες πίεσης, αυτό είναι η νούμερο ένα αιτία αστοχίας.
2. Λίγη κόλλα: Κενά στην κόλλα σημαίνουν αδύναμα σημεία και πιθανές διαρροές.
3. Αργή εφαρμογή: Αν περάσουν πάνω από 15-20 δευτερόλεπτα μεταξύ εφαρμογής κόλλας και σύνδεσης, ο διαλύτης αρχίζει να εξατμίζεται.
4. Χωρίς στροφική κίνηση: Η στροφή 1/4 κατανέμει ομοιόμορφα την κόλλα και εξαλείφει τις φυσαλίδες αέρα.
5. Ανυπομονησία: Εφαρμογή πίεσης πριν ωριμάσει πλήρως η κόλλα προκαλεί μικρορηγματώσεις.
6. Χρήση παλιάς κόλλας: Η κόλλα PVC έχει ημερομηνία λήξης. Αν έχει γίνει πολύ παχύρρευστη ή ζελατινώδης, αντικαταστήστε τη.

Δοκιμή Στεγανότητας

Μετά τη συμπλήρωση του χρόνου ωρίμανσης:

1. Ανοίξτε αργά την παροχή νερού
2. Ελέγξτε οπτικά κάθε σύνδεση για τυχόν διαρροή
3. Αυξήστε σταδιακά την πίεση μέχρι την πίεση λειτουργίας
4. Αφήστε υπό πίεση για τουλάχιστον 30 λεπτά
5. Ελέγξτε ξανά κάθε σημείο σύνδεσης

Αν εντοπίσετε διαρροή, η μόνη λύση είναι να κόψετε τη σύνδεση και να την κολλήσετε εκ νέου με μούφα (σύνδεσμο). Δεν μπορείτε να ξανακολλήσετε πάνω σε υπάρχουσα κόλληση.

Προτεινόμενα Προϊόντα

ΕΛΑΤΗΡΙΟ ΚΟΥΡΜΠΑΡΙΣΜΑΤΟΣ Φ11 ΓΙΑ Φ16 ΠΟΛΥΣΤΡΩΜΑΤΙΚΗ

ΕΛΑΤΗΡΙΟ ΚΟΥΡΜΠΑΡΙΣΜΑΤΟΣ Φ13 ΓΙΑ Φ18 ΠΟΛΥΣΤΡΩΜΑΤΙΚΗ

Ελατήρια Κουρμπαδόροι Φ22