Οι βάνες (ή διακόπτες) είναι εξαρτήματα που ελέγχουν τη ροή ρευστών (νερό, αέριο, πετρέλαιο) σε σωληνώσεις. Χρησιμοποιούνται για να ανοίγουν, να κλείνουν ή να ρυθμίζουν τη ροή.
Οι δύο πιο συνηθισμένοι τύποι είναι η σφαιρική και η πεταλούδα. Ας δούμε τις διαφορές τους.
Η βάνα σφαιρική (ball valve) αποτελείται από μια μεταλλική σφαίρα με τρύπα που περιστρέφεται 90° για να ανοίξει ή να κλείσει πλήρως τη ροή.
| Εφαρμογή | Διάμετρος | Παρατηρήσεις |
|---|---|---|
| Ύδρευση οικίας | 1/2" - 1" | Κεντρική παροχή, παροχές συσκευών |
| Θέρμανση | 1/2" - 2" | Λεβητοστάσιο, σώματα, κυκλοφορητές |
| Πλυντήρια | 3/4" | Παροχή νερού |
| Κήπος/Άρδευση | 1/2" - 1" | Ζώνες άρδευσης |
| Φυσικό αέριο | 1/2" - 2" | Απαιτείται πιστοποίηση |
Δείτε τη γκάμα σφαιρικών βανών στο DropFix.gr.
Η βάνα πεταλούδα (butterfly valve) αποτελείται από έναν δίσκο που περιστρέφεται γύρω από έναν άξονα. Όταν ο δίσκος είναι παράλληλος με τη ροή, η βάνα είναι ανοιχτή.
| Εφαρμογή | Διάμετρος | Παρατηρήσεις |
|---|---|---|
| Κεντρικό δίκτυο ύδρευσης | 3" - 12" | Δημοτικά δίκτυα |
| Αποχέτευση | 4" - 12" | Ρύθμιση ροής λυμάτων |
| Βιομηχανικά δίκτυα | 2" - 24"+ | Χημικά, πετρέλαιο |
| Εναλλάκτες θερμότητας | 2" - 6" | HVAC συστήματα |
| Πισίνες | 1.5" - 3" | Σύστημα φιλτραρίσματος |
| Κριτήριο | Σφαιρική | Πεταλούδα |
|---|---|---|
| Λειτουργία | ON/OFF | Ρύθμιση ροής |
| Στεγανότητα | 100% | 95-98% |
| Πίεση | Έως 40 bar | Έως 16 bar |
| Πτώση πίεσης | Ελάχιστη | Μέτρια |
| Μέγεθος | Μεγαλύτερη | Συμπαγής |
| Κόστος (μικρές Ø) | Χαμηλό | Μέτριο |
| Κόστος (μεγάλες Ø) | Υψηλό | Χαμηλό |
| Διάρκεια | 20+ χρόνια | 10-15 χρόνια |
| Συντήρηση | Ελάχιστη | Μέτρια |
| Εύρος Ø | 1/4" - 3" | 1.5" - 48" |
Η τρύπα της σφαίρας έχει την ίδια διάμετρο με τη σωλήνα — μηδενική πτώση πίεσης. Χρησιμοποιείται όπου η ροή είναι κρίσιμη.
Η τρύπα είναι μικρότερη — πιο οικονομική αλλά με μικρή πτώση πίεσης. Κατάλληλη για οικιακές εφαρμογές.
Επιτρέπει τη ροή προς τρεις κατευθύνσεις — χρησιμοποιείται σε υδραυλικούς αυτοματισμούς θέρμανσης. Δείτε τις βάνες και κινητήρες για θέρμανση.





Με γωνία 90° — χρήση σε περιορισμένους χώρους (κάτω από νιπτήρες).
| Υλικό | Χρήση | Πλεονέκτημα | Μειονέκτημα |
|---|---|---|---|
| Ορείχαλκος (Brass) | Ύδρευση οικίας | Αντοχή σε διάβρωση, οικονομικός | Όχι για χημικά |
| Ανοξείδωτο (Inox) | Πόσιμο νερό, τρόφιμα | Υγιεινός, δεν διαβρώνεται | Ακριβός |
| Χυτοσίδηρος | Βιομηχανία, αποχέτευση | Φθηνός, ανθεκτικός | Βαρύς, σκουριάζει |
| PVC | Αποχέτευση, χημικά | Ελαφρύς, δεν διαβρώνεται | Χαμηλή αντοχή πίεσης |
Για οικιακή χρήση, προτιμήστε ορειχάλκινες ή inox βάνες. Δείτε την επιλογή ορειχάλκινων εξαρτημάτων.
Στο DropFix.gr θα βρείτε ποιοτικές βάνες για κάθε εφαρμογή:





Η σφαιρική κλείνει 100% και λειτουργεί ON/OFF, ιδανική για ύδρευση. Η πεταλούδα επιτρέπει ρύθμιση ροής αλλά δεν κλείνει απόλυτα, κατάλληλη για μεγάλες διαμέτρους και βιομηχανικές εφαρμογές.
Για οικιακή χρήση η σφαιρική είναι η ιδανική επιλογή. Προσφέρει απόλυτη στεγανότητα, μακροβιότητα και γρήγορο άνοιγμα/κλείσιμο. Χρησιμοποιήστε σε όλες τις παροχές νερού (κεντρική, συσκευές, θέρμανση).
Όχι. Η σφαιρική λειτουργεί μόνο ON/OFF. Αν τη χρησιμοποιήσετε μισανοιχτή, θα φθαρεί γρήγορα η σφαίρα από τη ροή. Για ρύθμιση χρησιμοποιήστε βάνα πεταλούδα ή ελικοειδή.
Χρησιμοποιήστε πεταλούδα όταν: (1) Η διάμετρος είναι μεγάλη (3"+), (2) Χρειάζεστε ρύθμιση ροής, (3) Υπάρχει περιορισμένος χώρος, (4) Η πίεση είναι χαμηλή (αποχέτευση, δίκτυα βαρύτητας).
Αίτια: (1) Φθαρμένη σφαίρα ή έδρα — αντικατάσταση, (2) Υπολείμματα (άλατα, ιζήματα) — καθαρισμός, (3) Παλιές φλάντζες — αντικατάσταση. Αν η βάνα έχει >15 χρόνια, καλύτερα να την αντικαταστήσετε.
Ορειχάλκινες σφαιρικές βάνες: 1/2" = 5-10 EUR, 3/4" = 8-15 EUR, 1" = 12-20 EUR, 2" = 30-50 EUR. Inox βάνες κοστίζουν +50-100% περισσότερο αλλά διαρκούν περισσότερο.