Η βαλβίδα ασφαλείας τοποθετείται στην έξοδο ζεστού νερού του λέβητα ή στο υψηλότερο σημείο του κυκλώματος, χωρίς ενδιάμεσο βάνα ή εξάρτημα που να παρεμποδίζει τη ροή. Η σωστή πίεση ρύθμισης για οικιακά συστήματα θέρμανσης είναι συνήθως 3 bar. Αν δεν έχετε εμπειρία με υδραυλικές εργασίες υπό πίεση, συνιστάται ανεπιφύλακτα η ανάθεση σε αδειούχο τεχνικό.
Η βαλβίδα ασφαλείας (safety valve) αποτελεί ένα από τα πιο κρίσιμα εξαρτήματα ασφάλειας στον εξοπλισμό κάθε λεβητοστασίου. Ο ρόλος της είναι απλός αλλά ζωτικής σημασίας: όταν η πίεση στο εσωτερικό του λέβητα ξεπεράσει το προκαθορισμένο όριο, η βαλβίδα ανοίγει αυτόματα και απελευθερώνει νερό ή ατμό, αποτρέποντας έτσι την υπερπίεση που θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή βλάβη ή ακόμα και έκρηξη.
Σε κάθε σύστημα κεντρικής θέρμανσης με λέβητα, η βαλβίδα ασφαλείας είναι υποχρεωτική από τον κανονισμό. Δεν αποτελεί προαιρετικό εξάρτημα και η λειτουργία της πρέπει να ελέγχεται τακτικά. Συνήθως ρυθμίζεται στα 3 bar για οικιακά συστήματα και στα 6 bar για βιομηχανικά.
Πριν ξεκινήσετε οποιαδήποτε εργασία, κλείστε τον λέβητα και αφήστε το σύστημα να κρυώσει πλήρως. Η εργασία σε ζεστό σύστημα θέρμανσης εγκυμονεί σοβαρό κίνδυνο εγκαυμάτων. Περιμένετε τουλάχιστον 2-3 ώρες μετά τη διακοπή λειτουργίας.
Στη συνέχεια, κλείστε τα βάνα απομόνωσης του λέβητα (προσαγωγή και επιστροφή). Αν δεν υπάρχουν βάνα απομόνωσης, θα χρειαστεί να αδειάσετε ολόκληρο το σύστημα θέρμανσης μέσω της βαλβίδας εκκένωσης.
Τοποθετήστε μια λεκάνη κάτω από τη βαλβίδα για να συλλέξετε τυχόν εναπομείναν νερό. Χρησιμοποιήστε το γερμανικό κλειδί για να ξεβιδώσετε τη βαλβίδα, στρέφοντας αντίθετα από τη φορά των δεικτών του ρολογιού. Κρατήστε σταθερό τον σύνδεσμο στον λέβητα με δεύτερο κλειδί για να αποφύγετε στρέψη του σωλήνα.
Καθαρίστε προσεκτικά τα σπειρώματα από υπολείμματα παλιού τεφλόν ή κάνναβης. Ελέγξτε τα σπειρώματα για φθορά ή αλλοίωση.
Πριν την τοποθέτηση, επιβεβαιώστε ότι η νέα βαλβίδα έχει τη σωστή ονομαστική πίεση. Για τα περισσότερα οικιακά συστήματα θέρμανσης, η πίεση είναι 3 bar. Αυτή η τιμή αναγράφεται πάντα στο σώμα της βαλβίδας.
Ελέγξτε επίσης ότι η διάσταση σύνδεσης (1/2'' ή 3/4'') ταιριάζει με τη σύνδεση στον λέβητα σας.
Τυλίξτε τεφλόν στο αρσενικό σπείρωμα, κάνοντας 5-7 στροφές προς τη φορά βιδώματος. Εναλλακτικά, χρησιμοποιήστε κάνναβη με πάστα στεγανοποίησης για πιο ανθεκτική στεγάνωση σε υψηλές θερμοκρασίες.
Βιδώστε τη βαλβίδα στη θέση της με το χέρι πρώτα, μέχρι να πιάσει σωστά. Στη συνέχεια σφίξτε με το γερμανικό κλειδί, προσέχοντας να μην υπερσφίξετε. Η υπερβολική σφίξη μπορεί να καταστρέψει τα σπειρώματα.
Σημαντικό: Η βαλβίδα ασφαλείας πρέπει να τοποθετηθεί έτσι ώστε η έξοδος να κοιτάζει προς τα κάτω ή οριζόντια, ποτέ προς τα πάνω. Αυτό εξασφαλίζει ότι το νερό που απελευθερώνεται θα αποστραγγίζεται σωστά.
Στην έξοδο της βαλβίδας ασφαλείας πρέπει να συνδεθεί σωλήνας απαγωγής που να οδηγεί σε σημείο αποστράγγισης (σιφόνι δαπέδου ή χοάνη). Ο σωλήνας αυτός πρέπει να έχει κλίση προς τα κάτω και να μην έχει κανένα εμπόδιο στη ροή.
Η διάμετρος του σωλήνα απαγωγής δεν πρέπει ποτέ να είναι μικρότερη από τη διάμετρο εξόδου της βαλβίδας. Αν χρησιμοποιείτε βαλβίδα 3/4'', ο σωλήνας πρέπει να είναι τουλάχιστον 3/4''.
Ανοίξτε αργά τα βάνα απομόνωσης και γεμίστε το σύστημα, χρησιμοποιώντας αυτόματο πλήρωσης ή μειωτή πίεσης. Ελέγξτε το μανόμετρο: η πίεση λειτουργίας πρέπει να είναι μεταξύ 1,0 και 1,5 bar σε κρύο σύστημα. Ελέγξτε προσεκτικά για τυχόν διαρροές γύρω από τη βαλβίδα.
Εξαερώστε όλα τα σώματα καλοριφέρ αν αδειάσατε το σύστημα, ξεκινώντας από τα χαμηλότερα και προχωρώντας στα υψηλότερα. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε αυτόματα εξαεριστικά για διευκόλυνση.
Η εμπειρία δείχνει ότι ορισμένα λάθη επαναλαμβάνονται συχνά, ακόμα και από έμπειρους τεχνικούς:
Μετά την τοποθέτηση, η βαλβίδα ασφαλείας πρέπει να ελέγχεται τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο, ιδανικά πριν την έναρξη της χειμερινής περιόδου θέρμανσης. Ο έλεγχος γίνεται ως εξής:
Αν η βαλβίδα δεν ανοίγει ή δεν κλείνει σωστά, πρέπει να αντικατασταθεί άμεσα.
Αν και η αντικατάσταση μιας βαλβίδας ασφαλείας μπορεί να φαίνεται απλή, υπάρχουν περιπτώσεις που χρειάζεται αδειούχος τεχνικός:
Για τα περισσότερα οικιακά συστήματα κεντρικής θέρμανσης, η βαλβίδα ασφαλείας πρέπει να είναι ρυθμισμένη στα 3 bar. Αυτή η τιμή καλύπτει λέβητες επίτοιχους και δαπέδου που λειτουργούν με πίεση λειτουργίας 1,0-1,5 bar. Για μεγαλύτερα βιομηχανικά συστήματα, η πίεση μπορεί να φτάνει τα 6 bar ή και περισσότερο, ανάλογα με τον σχεδιασμό.
Αν η βαλβίδα στάζει, μπορεί να οφείλεται σε υπερβολική πίεση στο σύστημα (ελέγξτε το μανόμετρο), σε φθαρμένο δοχείο διαστολής που δεν απορροφά την αύξηση πίεσης, ή σε φθορά της ίδιας της βαλβίδας. Αν η πίεση στο μανόμετρο είναι κάτω από 3 bar και η βαλβίδα εξακολουθεί να στάζει, πρέπει να αντικατασταθεί.
Απολύτως όχι. Απαγορεύεται αυστηρά από τον κανονισμό η τοποθέτηση οποιουδήποτε βάνα, φίλτρου ή άλλου παρεμβαλλόμενου εξαρτήματος μεταξύ του λέβητα και της βαλβίδας ασφαλείας. Κάτι τέτοιο ακυρώνει την προστασία που παρέχει η βαλβίδα και μπορεί να οδηγήσει σε ατύχημα.
Δεν υπάρχει σταθερό χρονικό διάστημα αντικατάστασης. Η βαλβίδα πρέπει να ελέγχεται ετησίως σηκώνοντας τον μοχλό ελέγχου. Αν λειτουργεί κανονικά (ανοίγει και κλείνει χωρίς στάξιμο), δεν χρειάζεται αλλαγή. Αν ασβεστοποιηθεί, σκουριάσει ή δεν λειτουργεί σωστά, αντικαταστήστε την αμέσως. Στην πράξη, οι περισσότερες βαλβίδες ασφαλείας αντικαθίστανται κάθε 5-10 χρόνια.
Η διάσταση εξαρτάται από την ισχύ του λέβητα και τη σύνδεση που διαθέτει. Για οικιακούς λέβητες έως 35 kW, συνήθως χρησιμοποιείται βαλβίδα 1/2'' ή 3/4''. Για μεγαλύτερους λέβητες 35-100 kW, χρησιμοποιείται 1'' ή μεγαλύτερη. Ανατρέξτε πάντα στο εγχειρίδιο του κατασκευαστή του λέβητα για τη σωστή προδιαγραφή.
Αν ο λέβητας λειτουργεί με φυσικό αέριο ή υγραέριο, κάθε επέμβαση στο σύστημα πρέπει να γίνεται από αδειούχο τεχνικό θερμοϋδραυλικό. Για συστήματα πετρελαίου ή ηλεκτρικά, η αντικατάσταση της βαλβίδας ασφαλείας μπορεί να γίνει από κάποιον με βασική γνώση υδραυλικών, αν και πάντα συστήνεται η συμβουλή ειδικού.