Η τοποθέτηση καπακιού φρεατίου απαιτεί επιλογή του κατάλληλου τύπου με βάση τη φέρουσα ικανότητα (Α15 για πεζοδρόμια, Β125-D400 για οδούς), προετοιμασία του θεμελίου με σκυρόδεμα C20/25 και οπλισμό, τοποθέτηση του πλαισίου με ακρίβεια στο σωστό ύψος, στερέωση με κονίαμα υψηλής αντοχής και τελική ρύθμιση ώστε το καπάκι να εφαρμόζει σωστά και να είναι στο επίπεδο του πεζοδρομίου ή 5-10mm χαμηλότερα. Απαιτούνται εργαλεία όπως αλφάδι, μίξερ σκυροδέματος και μυστρί, ενώ ο χρόνος σκλήρυνσης είναι 48-72 ώρες πριν την πλήρη φόρτιση.
Τα καπάκια φρεατίων κατηγοριοποιούνται σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πρότυπο EN 124 που ορίζει έξι κλάσεις αντοχής. Η κλάση A15 είναι κατάλληλη για περιοχές με αποκλειστικά πεζή κυκλοφορία όπως πεζοδρόμια, πάρκα και πεζόδρομοι, με μέγιστη αντοχή 1,5 τόνους. Η κλάση B125 προορίζεται για πεζοδρόμια και χώρους στάθμευσης ελαφρών οχημάτων με μέγιστη αντοχή 12,5 τόνους.
Η κλάση C250 χρησιμοποιείται σε κράσπεδα και περιοχές με περιστασιακή διέλευση οχημάτων, αντέχοντας μέχρι 25 τόνους. Η κλάση D400 είναι η πιο συνηθισμένη για οδούς και χώρους με βαριά κυκλοφορία, αντέχοντας μέχρι 40 τόνους. Για ειδικές εφαρμογές υπάρχουν οι κλάσεις E600 (αεροδρόμια, λιμάνια, 60 τόνοι) και F900 (εξαιρετικά βαριές χρήσεις, 90 τόνοι).
Τα παραδοσιακά καπάκια φρεατίων κατασκευάζονται από χυτοσίδηρο σφαιροειδούς γραφίτη (ductile iron) που προσφέρει εξαιρετική αντοχή σε κρούσεις και φορτία. Ο χυτοσίδηρος έχει μεγάλη διάρκεια ζωής (30-50 χρόνια), αντοχή σε ακραίες θερμοκρασίες και χημικές ουσίες, αλλά είναι βαρύς (30-80kg ανάλογα με το μέγεθος) και επιρρεπής σε κλοπές λόγω της αξίας του μετάλλου.
Τα σύγχρονα σύνθετα καπάκια κατασκευάζονται από ενισχυμένα πολυμερή ή σύνθετα υλικά με ίνες γυαλιού. Είναι ελαφρύτερα κατά 50-70%, δεν έχουν αξία ανακύκλωσης (αποτρέπουν κλοπές), αντέχουν στη διάβρωση και έχουν καλύτερα ηλεκτρικά και θερμικά χαρακτηριστικά. Ωστόσο, κοστίζουν περισσότερο αρχικά και έχουν μικρότερη διάρκεια ζωής (15-25 χρόνια) σε σύγκριση με το χυτοσίδηρο.
Για ειδικές εφαρμογές χρησιμοποιούνται καπάκια από αλουμίνιο (ελαφρά, για στέγες και ταράτσες), ανοξείδωτο ατσάλι (υψηλή αισθητική, για εμπορικούς χώρους), ή σκυρόδεμα με ενσωματωμένο πλαίσιο (για επικάλυψη με πλακάκια ή άλλα υλικά δαπέδου).
Τα στρογγυλά καπάκια είναι τα πιο κοινά και ασφαλή καθώς δεν μπορούν να πέσουν μέσα στο φρεάτιο ανεξαρτήτως προσανατολισμού. Έχουν διαμέτρους συνήθως 40cm, 60cm ή 80cm και είναι ιδανικά για φρεάτια επίσκεψης δικτύων αποχέτευσης, ύδρευσης ή τηλεπικοινωνιών.
Τα τετράγωνα και ορθογώνια καπάκια χρησιμοποιούνται όταν απαιτείται μεγαλύτερη επιφάνεια πρόσβασης ή για αισθητική ενσωμάτωση σε πλακόστρωτα. Απαιτούν ειδικό σύστημα στήριξης για να μην πέσουν μέσα. Οι διαστάσεις κυμαίνονται από 30x30cm έως 100x100cm.
Τα καπάκια με σχάρα ή διάτρητα καπάκια επιτρέπουν την αποχέτευση όμβριων υδάτων ενώ παράλληλα δίνουν πρόσβαση στο φρεάτιο. Είναι ιδανικά για συνδυασμένα φρεάτια επίσκεψης-αποχέτευσης. Τα κλειδωτά καπάκια διαθέτουν μηχανισμό ασφαλείας που αποτρέπει τη μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση και τις κλοπές, απαραίτητα για δημόσιους χώρους.
Η επιλογή διαστάσεων εξαρτάται από το μέγεθος του φρεατίου και τις απαιτήσεις πρόσβασης. Για φρεάτια επίσκεψης αποχέτευσης, το ελάχιστο άνοιγμα είναι 40cm για να επιτρέπεται η είσοδος εργαλείων και εξοπλισμού. Για φρεάτια όπου απαιτείται ανθρώπινη πρόσβαση, το ελάχιστο άνοιγμα είναι 60cm σύμφωνα με τους κανονισμούς ασφαλείας.
Μετρήστε με ακρίβεια το εσωτερικό άνοιγμα του υφιστάμενου φρεατίου. Το καπάκι πρέπει να καλύπτει πλήρως το άνοιγμα με περιθώριο τουλάχιστον 5cm περιμετρικά για σωστή στήριξη στο πλαίσιο. Ελέγξτε τον τύπο του πλαισίου (ενσωματωμένο στο σκυρόδεμα ή ανεξάρτητο) και επιλέξτε συμβατό καπάκι.
Για αντικατάσταση υφιστάμενου καπακιού, προτιμήστε τον ίδιο κατασκευαστή και μοντέλο αν είναι εφικτό. Αν όχι, βεβαιωθείτε ότι οι διαστάσεις έδρασης (seating dimensions) ταιριάζουν ακριβώς. Διαφορά ακόμα και 1-2cm μπορεί να προκαλέσει ασταθές καπάκι που θα κάνει θόρυβο ή θα σπάσει.
Σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία και το EN 124, τα καπάκια φρεατίων σε δημόσιους χώρους πρέπει να φέρουν σήμανση CE και πιστοποίηση της κλάσης αντοχής. Πρέπει να διαθέτουν αντιολισθητική επιφάνεια για ασφάλεια πεζών, ειδικά σε βρεγμένες συνθήκες. Η επιφάνεια μπορεί να έχει ανάγλυφα σχέδια, ραβδώσεις ή ειδική επεξεργασία.
Τα καπάκια σε περιοχές με παιδικές χαρές, σχολεία ή πάρκα πρέπει να έχουν μηχανισμό κλειδώματος για αποτροπή ανοίγματος από παιδιά. Το βάρος του καπακιού πρέπει να είναι αρκετό ώστε να μην μετακινείται εύκολα (τουλάχιστον 20-25kg για κλάση A15), αλλά όχι τόσο βαρύ που να εμποδίζει το άνοιγμα από συντηρητικό προσωπικό.
Για καπάκια σε οδούς, απαιτείται σύστημα αερισμού για την αποφυγή αναρρόφησης του καπακιού από διερχόμενα οχήματα (φαινόμενο υποπίεσης). Αυτό επιτυγχάνεται με μικρές τρύπες ή εγκοπές στο πλαίσιο. Τα καπάκια πρέπει επίσης να έχουν σύστημα ηχομόνωσης (ελαστικές παρεμβολές) για αποφυγή θορύβου από τη διέλευση οχημάτων.
Το κόστος ενός καπακιού φρεατίου κυμαίνεται ανάλογα με το μέγεθος, το υλικό και την κλάση αντοχής. Ένα απλό χυτοσίδηρο καπάκι κλάσης A15 διαμέτρου 40cm κοστίζει 30-50€. Καπάκια κλάσης D400 διαμέτρου 60cm κοστίζουν 120-200€. Σύνθετα καπάκια είναι 40-60% ακριβότερα από τα αντίστοιχα χυτοσίδηρα.
Στο κόστος πρέπει να υπολογίσετε και το πλαίσιο (frame) που κοστίζει 40-80% του καπακιού, τα υλικά εγκατάστασης (σκυρόδεμα, οπλισμός, κονίαμα) που στοιχίζουν 30-60€, και την εργασία εγκατάστασης (100-250€ ανάλογα με τη δυσκολία). Συνολικά, μια πλήρης εγκατάσταση κοστίζει 200-600€.
Για την εγκατάσταση θα χρειαστείτε τα εξής εργαλεία: αλφάδι (60-100cm) για έλεγχο οριζοντίωσης και κατακόρυφης στάθμης, μέτρο και μετροταινία για ακριβείς μετρήσεις, σπάτουλα και μυστρί για το κονίαμα, μίξερ σκυροδέματος ή τσουγκράνα για ανάμιξη, κουβάς και σκάφη για τα υλικά, και ίσως κοπίδι για κοπή τυχόν εμποδίων.
Τα απαραίτητα υλικά περιλαμβάνουν: σκυρόδεμα έτοιμο ή τσιμέντο και χαλίκι για παρασκευή (κατηγορία C20/25), οπλισμό (πλέγμα T131 ή ράβδοι Φ8-Φ10), κονίαμα υψηλής αντοχής ή ειδικό κονίαμα χωρίς συρρίκνωση για τη στερέωση του πλαισίου, και ενδεχομένως άμμο ή σκύρα για τη βάση. Μην ξεχάσετε εξοπλισμό ασφαλείας: γάντια, προστατευτικά γυαλιά και μπότες ασφαλείας.
Εάν δημιουργείτε νέο φρεάτιο, η εκσκαφή πρέπει να έχει διαστάσεις τουλάχιστον 20-30cm μεγαλύτερες από το φρεάτιο περιμετρικά για την κατασκευή του θεμελίου. Το βάθος εξαρτάται από το ύψος του φρεατίου συν 15-20cm για τη βάση σκυροδέματος. Για αντικατάσταση καπακιού, αφαιρέστε το παλιό καπάκι και πλαίσιο προσεκτικά.
Διαμορφώστε τον πυθμένα της εκσκαφής σε επίπεδη και συμπαγή επιφάνεια. Απομακρύνετε χαλαρό χώμα, πέτρες και υπολείμματα. Αν το έδαφος είναι πολύ μαλακό ή αργιλώδες, δημιουργήστε υπόβαση από συμπυκνωμένο θραυστό υλικό πάχους 10-15cm. Διαβρέξτε ελαφρά την επιφάνεια για καλύτερη πρόσφυση του σκυροδέματος.
Τοποθετήστε τον οπλισμό στη βάση της εκσκαφής σε ύψος 5cm από τον πυθμένα χρησιμοποιώντας πλαστικά αποστάτες. Ο οπλισμός πρέπει να επεκτείνεται τουλάχιστον 10cm εντός της περιοχής που θα καλύψει το πλαίσιο. Για καπάκια κλάσης D400 και άνω, χρησιμοποιήστε διπλό πλέγμα ή πυκνότερο οπλισμό.
Σημειώστε με ακρίβεια τη θέση του πλαισίου στο πεζοδρόμιο ή την αυλή. Το καπάκι πρέπει να είναι προσβάσιμο αλλά όχι σε θέσεις υψηλής κυκλοφορίας που θα δημιουργήσουν ενόχληση ή κίνδυνο. Αποφύγετε θέσεις όπου θα συγκεντρώνεται νερό γύρω από το καπάκι.
Προσδιορίστε το τελικό ύψος της επιφάνειας του καπακιού. Σε πεζοδρόμια, το καπάκι συνήθως είναι στο ίδιο επίπεδο με το πλακόστρωτο ή 5mm χαμηλότερα για αποφυγή εμποδίου. Σε οδούς, το καπάκι είναι 5-10mm χαμηλότερα από την άσφαλτο για ασφάλεια και ομαλή διέλευση οχημάτων. Χρησιμοποιήστε σχοινί και κιμωλία για να οριοθετήσετε την περιοχή εργασίας.
Παρασκευάστε σκυρόδεμα κατηγορίας C20/25 με αναλογία 1 μέρος τσιμέντο, 2 μέρη άμμο και 3 μέρη χαλίκι, προσθέτοντας νερό σταδιακά μέχρι να επιτύχετε εργάσιμη σύσταση (όχι πολύ ρευστή). Εναλλακτικά, χρησιμοποιήστε έτοιμο σκυρόδεμα σε σακιά που απλά προσθέτετε νερό.
Ρίξτε το σκυρόδεμα στην εκσκαφή σε στρώσεις των 10-15cm, συμπυκνώνοντας κάθε στρώση με μεταλλική ράβδο ή δονητή για την απομάκρυνση φυσαλίδων αέρα. Το συνολικό πάχος του θεμελίου πρέπει να είναι 15-20cm για κλάση A15-B125, και 25-30cm για κλάση D400. Λειάνετε την επιφάνεια με μυστρί.
Αφήστε το σκυρόδεμα να πήξει μερικώς (2-4 ώρες ανάλογα με τη θερμοκρασία) αλλά όχι να σκληρύνει πλήρως πριν τοποθετήσετε το πλαίσιο. Η μερική σκλήρυνση επιτρέπει στο πλαίσιο να "καθίσει" στο σκυρόδεμα για καλύτερη πρόσφυση, αλλά παρέχει αρκετή σταθερότητα για υποστήριξη.
Τοποθετήστε το πλαίσιο (frame) στη θέση του πάνω στο μερικώς σκληρυμένο σκυρόδεμα. Χρησιμοποιήστε αλφάδι για να ελέγξετε ότι το πλαίσιο είναι απολύτως οριζόντιο σε όλες τις κατευθύνσεις. Ρυθμίστε το ύψος προσθέτοντας ή αφαιρώντας υλικό από κάτω.
Το πλαίσιο πρέπει να είναι τοποθετημένο έτσι ώστε η επιφάνεια έδρασης του καπακιού να βρίσκεται στο σωστό τελικό ύψος σε σχέση με το πεζοδρόμιο. Λάβετε υπόψη το πάχος του τελικού επιστρώματος (πλακάκια, άσφαλτος κλπ.). Συνήθως το πλαίσιο τοποθετείται με την κορυφή του 2-5mm πάνω από το τελικό επίπεδο.
Ελέγξτε ότι το πλαίσιο είναι τοποθετημένο με τη σωστή προσανατολισμό. Ορισμένα πλαίσια έχουν ειδικό προσανατολισμό για τη ροή του νερού ή για αισθητικούς λόγους (π.χ. επιγραφές ή λογότυπα). Βεβαιωθείτε ότι το πλαίσιο είναι κεντραρισμένο πάνω από το φρεάτιο.
Μετά την ακριβή τοποθέτηση του πλαισίου, στερεώστε το χρησιμοποιώντας κονίαμα υψηλής αντοχής αναλογίας 1:3 (τσιμέντο:άμμος) ή ειδικό κονίαμα ταχείας πήξης χωρίς συρρίκνωση. Η συρρίκνωση του κονιάματος μπορεί να δημιουργήσει κενά που θα προκαλέσουν αστάθεια.
Εφαρμόστε το κονίαμα γύρω από το πλαίσιο δημιουργώντας κεκλιμένη επιφάνεια (haunching) που εκτείνεται τουλάχιστον 15cm περιμετρικά και έχει γωνία 45-60 μοιρών. Αυτή η διαμόρφωση διανέμει τα φορτία ομοιόμορφα και αποτρέπει την είσοδο νερού κάτω από το πλαίσιο.
Συμπιέστε καλά το κονίαμα γύρω από το πλαίσιο με το μυστρί για να εξαλείψετε κενά. Λειάνετε την επιφάνεια και δημιουργήστε ελαφρά κλίση προς τα έξω για αποχέτευση του νερού. Ελέγξτε ξανά με το αλφάδι ότι το πλαίσιο παραμένει οριζόντιο μετά την εφαρμογή του κονιάματος.
Αφήστε το κονίαμα να σκληρύνει για τουλάχιστον 48 ώρες πριν τοποθετήσετε το καπάκι και επιτρέψετε φορτία. Για κλάση D400 και άνω, συνιστάται αναμονή 72 ωρών για πλήρη σκλήρυνση. Κατά τη διάρκεια της σκλήρυνσης, προστατεύστε την εργασία από βροχή και άμεση ηλιακή ακτινοβολία.
Τοποθετήστε το καπάκι στο πλαίσιο ελέγχοντας ότι εφαρμόζει σωστά σε όλη την περίμετρο χωρίς κενά ή ταλαντώσεις. Ορισμένα καπάκια διαθέτουν ελαστικές παρεμβολές ή O-rings για στεγανότητα και ηχομόνωση - βεβαιωθείτε ότι αυτά είναι στη θέση τους.
Δοκιμάστε το καπάκι ανοίγοντας και κλείνοντάς το πολλές φορές. Πρέπει να ανοίγει εύκολα με το κατάλληλο εργαλείο (αγκίστρι, κλειδί) αλλά να κλείνει σταθερά χωρίς κενά. Ελέγξτε με οχήματα (για οδούς) ότι δεν παράγεται θόρυβος κατά τη διέλευση. Αν υπάρχει θόρυβος, προσθέστε ελαστικές παρεμβολές.
Μετά την τοποθέτηση του καπακιού, ολοκληρώστε το περιβάλλον χώρο. Για πεζοδρόμια με πλακόστρωση, τοποθετήστε τα πλακίδια γύρω από το πλαίσιο κόβοντάς τα στο σωστό σχήμα για ακριβή εφαρμογή. Χρησιμοποιήστε κονίαμα κολλήσεως και αρμολογήστε με άμμο ή ειδικό αρμόστοκο.
Για ασφαλτοστρωμένες οδούς, η άσφαλτος πρέπει να εφαρμόζει στενά γύρω από το πλαίσιο. Συμπιέστε την άσφαλτο προσεκτικά με χειροκίνητο συμπιεστή γύρω από το πλαίσιο. Η επιφάνεια πρέπει να έχει ομαλή μετάβαση χωρίς απότομα σκαλοπάτια που θα προκαλούσαν πρόβλημα στα οχήματα.
Για αυλές με χορτάρι ή χώμα, δημιουργήστε μικρή περίμετρο από σκυρόδεμα ή πέτρες γύρω από το καπάκι για εύκολη εύρεση και πρόσβαση. Αυτό αποτρέπει επίσης τη συσσώρευση χώματος που θα δυσκόλευε το άνοιγμα.
Εφαρμόστε ελαστικό στεγανωτικό (πολυουρεθάνη ή σιλικόνη) στην αρμό μεταξύ πλαισίου και περιβάλλοντος δαπέδου για αποφυγή εισχώρησης νερού. Χρησιμοποιήστε στεγανωτικό κατάλληλο για εξωτερικές εφαρμογές με αντοχή σε UV και ακραίες θερμοκρασίες.
Καθαρίστε πρώτα την επιφάνεια από σκόνη και υγρασία. Εφαρμόστε ταινία χαρτιού (masking tape) εκατέρωθεν της αρμού για καθαρό αποτέλεσμα. Εφαρμόστε το στεγανωτικό με πιστόλι σε ομοιόμορφη ράβδο και λειάνετε με υγρό δάκτυλο ή ειδικό εργαλείο. Αφαιρέστε την ταινία αμέσως.
Σημάνετε το καπάκι με τον τύπο του φρεατίου (αποχέτευση, ύδρευση, τηλεπικοινωνίες) χρησιμοποιώντας χρωματική κωδικοποίηση ή επιγραφές. Αυτό διευκολύνει τον εντοπισμό και αποτρέπει σύγχυση κατά τη συντήρηση. Πολλά καπάκια έχουν ήδη χυτές επιγραφές.
Καταγράψτε τη θέση του καπακιού σε σχέδιο κάτοψης με συντεταγμένες ή αποστάσεις από σταθερά σημεία αναφοράς. Τραβήξτε φωτογραφίες πριν και μετά την εγκατάσταση. Αποθηκεύστε τα στοιχεία του κατασκευαστή, το μοντέλο και την ημερομηνία εγκατάστασης για μελλοντική αναφορά.
Επιθεωρείτε τα καπάκια φρεατίων τουλάχιστον δύο φορές το χρόνο (άνοιξη και φθινόπωρο) για σημάδια φθοράς, σκουριάς, ρωγμών ή αστάθειας. Ελέγξτε ότι το καπάκι εφαρμόζει σωστά στο πλαίσιο χωρίς κενά και δεν παράγει θόρυβο όταν διέρχονται οχήματα ή πεζοί.
Καθαρίζετε την επιφάνεια του καπακιού από λάσπη, φύλλα και υπολείμματα που μπορεί να καλύπτουν το άνοιγμα εργαλείου ή να δημιουργούν ολισθηρότητα. Χρησιμοποιήστε βούρτσα και νερό υπό πίεση. Για χυτοσίδηρα καπάκια, αφαιρέστε σημάδια σκουριάς με συρματόβουρτσα.
Ελέγχετε το εσωτερικό του φρεατίου για συσσώρευση υλικών, στάθμη νερού (δεν πρέπει να υπάρχει υπερχείλιση), και κατάσταση των σωλήνων. Απομακρύνετε συσσωρευμένα υλικά που μπορεί να προκαλέσουν απόφραξη. Ελέγξτε για ρωγμές στο σκυρόδεμα του φρεατίου.
Αν το καπάκι κάνει θόρυβο κατά τη διέλευση οχημάτων, η αιτία είναι συνήθως κενό μεταξύ καπακιού και πλαισίου. Λύσεις περιλαμβάνουν τοποθέτηση ελαστικών παρεμβολών (rubber inserts), ρύθμιση του πλαισίου με προσθήκη κονιάματος, ή αντικατάσταση με καπάκι που έχει ενσωματωμένο σύστημα ηχομόνωσης.
Αν το καπάκι είναι δύσκολο να ανοίξει, πιθανώς έχει συσσωρευθεί λάσπη ή σκουριά στους μηχανισμούς. Καθαρίστε με βούρτσα και λιπαίνετε με λιπαντικό σπρέι. Για σοβαρά κολλημένα καπάκια, χρησιμοποιήστε διαλυτικό σκουριάς και αφήστε να δράσει πριν προσπαθήσετε να ανοίξετε.
Αν παρατηρήσετε καθίζηση του καπακιού κάτω από το επίπεδο του πεζοδρομίου, υποδηλώνεται αστοχία του θεμελίου. Αυτό απαιτεί αφαίρεση του καπακιού και πλαισίου, ενίσχυση του θεμελίου με επιπλέον σκυρόδεμα και οπλισμό, και επανατοποθέτηση στο σωστό ύψος. Είναι σημαντική επισκευή που συνιστάται να γίνει από επαγγελματία.
Η κλοπή καπακιών φρεατίων είναι συνηθισμένο πρόβλημα, ειδικά για χυτοσίδηρα καπάκια που έχουν αξία ανακύκλωσης. Μέτρα πρόληψης περιλαμβάνουν χρήση καπακιών με ενσωματωμένο μηχανισμό κλειδώματος που απαιτεί ειδικό εργαλείο, αντικατάσταση με σύνθετα καπάκια χωρίς αξία ανακύκλωσης, ή συγκόλληση του καπακιού στο πλαίσιο (για καπάκια που δεν χρειάζονται συχνή πρόσβαση).
Σημάνετε τα καπάκια με ανεξίτηλο κωδικό ή χαρακτικό που περιλαμβάνει αριθμό περιουσίας και όνομα ιδιοκτήτη. Αυτό δυσκολεύει την πώληση κλεμμένων καπακιών και διευκολύνει την ανάκτηση. Φωτογραφήστε και καταγράψτε όλα τα καπάκια σε αρχείο.
Για αυλή με αποκλειστικά πεζή κυκλοφορία επαρκεί η κλάση A15 (αντοχή 1,5 τόνοι). Αν η αυλή χρησιμοποιείται περιστασιακά από αυτοκίνητα για στάθμευση ή πρόσβαση, επιλέξτε κλάση B125 (12,5 τόνοι). Για ιδιωτικό δρόμο με καθημερινή διέλευση οχημάτων, απαιτείται κλάση D400 (40 τόνοι). Η σωστή κλάση διασφαλίζει ασφάλεια και αποφεύγει καταστροφή του καπακιού που θα κοστίσει περισσότερο μακροπρόθεσμα.
Αν έχετε υφιστάμενο φρεάτιο και θέλετε απλά να αντικαταστήσετε το καπάκι με το ίδιο μέγεθος, αυτό μπορείτε να το κάνετε μόνοι σας χωρίς ειδικές δεξιότητες. Απλά αφαιρέστε το παλιό και τοποθετήστε το νέο. Για πλήρη εγκατάσταση με νέο πλαίσιο, χρειάζονται βασικές γνώσεις σκυροδέτησης και εργασίας με κονίαμα. Αν έχετε εμπειρία σε οικοδομικές εργασίες, μπορείτε να το επιχειρήσετε με προσοχή στις οδηγίες. Για εγκατάσταση καπακιών κλάσης D400 σε οδούς ή για πολύπλοκες περιπτώσεις, συνιστάται επαγγελματίας.
Το κόστος εξαρτάται από το μέγεθος, την κλάση και αν είναι νέα εγκατάσταση ή αντικατάσταση. Για απλή αντικατάσταση καπακιού (χωρίς πλαίσιο), το κόστος είναι 30-80€ για το καπάκι συν 50-100€ εργασία. Για πλήρη εγκατάσταση με νέο πλαίσιο και θεμέλιο, το κόστος κυμαίνεται: Κλάση A15 (διάμετρος 40-60cm): 200-350€ συνολικά. Κλάση B125-D400 (διάμετρος 60-80cm): 350-600€ συνολικά. Σε περίπτωση που απαιτείται εκσκαφή, το κόστος αυξάνεται κατά 100-300€ ανάλογα με τη δυσκολία.
Ο θόρυβος οφείλεται σε κενό μεταξύ καπακιού και πλαισίου που επιτρέπει στο καπάκι να "χτυπά" κατά τη διέλευση οχημάτων. Οι αιτίες περιλαμβάνουν: φθορά των επιφανειών έδρασης, καθίζηση του πλαισίου, λανθασμένες διαστάσεις καπακιού, ή απώλεια ελαστικών παρεμβολών. Λύσεις: Τοποθετήστε ελαστικές παρεμβολές (rubber inserts) στην επιφάνεια έδρασης, ανυψώστε το πλαίσιο με κονίαμα αν έχει καθίσει, αντικαταστήστε με καπάκι ακριβών διαστάσεων, ή επιλέξτε καπάκι με ενσωματωμένο σύστημα ηχομόνωσης. Το πρόβλημα πρέπει να διορθωθεί γρήγορα γιατί η συνεχής κρούση μπορεί να προκαλέσει ρωγμές.
Για πεζή κυκλοφορία (κλάση A15), μπορείτε να περπατήσετε πάνω στο καπάκι μετά από 48 ώρες σκλήρυνσης του κονιάματος. Για κυκλοφορία ελαφρών οχημάτων (κλάση B125), απαιτούνται 72 ώρες. Για βαριά οχήματα (κλάση D400), συνιστάται αναμονή 7 ημερών για πλήρη σκλήρυνση και ανάπτυξη μέγιστης αντοχής του σκυροδέματος και κονιάματος. Κατά τη διάρκεια σκλήρυνσης, προστατεύστε την εργασία από βροχή, ακραίες θερμοκρασίες και δονήσεις. Διαβρέχετε ελαφρά το σκυρόδεμα τις πρώτες 2-3 ημέρες για καλύτερη σκλήρυνση.
Τα κολλημένα καπάκια είναι συνηθισμένο πρόβλημα, ειδικά αν δεν έχουν ανοιχτεί για καιρό. Δοκιμάστε τα εξής: Καθαρίστε τη σχισμή γύρω από το καπάκι από λάσπη και υπολείμματα. Εφαρμόστε διαλυτικό σκουριάς (WD-40 ή παρόμοιο) στην περίμετρο και αφήστε να δράσει 15-30 λεπτά. Χρησιμοποιήστε ειδικό αγκίστρι ανοίγματος φρεατίων (manhole hook) με μεγαλύτερο μοχλό. Κτυπήστε ελαφρά το καπάκι με σφυρί από ξύλο ή καουτσούκ γύρω-γύρω για να σπάσει η σκουριά. Αν και πάλι δεν ανοίγει, χρησιμοποιήστε υδραυλικό γρύλο ή λοστό με προσοχή για να μην καταστρέψετε το καπάκι. Μετά το άνοιγμα, καθαρίστε και λιπάνετε τις επιφάνειες έδρασης.
Τα σύγχρονα σύνθετα καπάκια από ενισχυμένα πολυμερή είναι απολύτως ασφαλή όταν έχουν την κατάλληλη πιστοποίηση EN 124 για την κλάση χρήσης τους. Έχουν δοκιμασθεί για φορτία, κρούσεις και ακραίες θερμοκρασίες. Πλεονεκτήματα: 50-70% ελαφρύτερα (ευκολότερη εγκατάσταση), δεν σκουριάζουν, δεν έχουν αξία κλοπής, καλύτερη ηλεκτρική μόνωση. Μειονεκτήματα: Υψηλότερο κόστος, μικρότερη διάρκεια ζωής (15-25 έτη vs 30-50 έτη για χυτοσίδηρο), πιθανή αλλοίωση χρώματος από UV. Για οικιακή χρήση και περιοχές με υψηλό κίνδυνο κλοπών, τα σύνθετα καπάκια είναι εξαιρετική επιλογή.