Ο θερμοκολλητής PPR λειτουργεί στους 260°C και τηκεί ταυτόχρονα το εξωτερικό του σωλήνα και το εσωτερικό του εξαρτήματος. Προθερμαίνετε τη συσκευή 5-10 λεπτά, κόβετε τον σωλήνα κάθετα, τοποθετείτε σωλήνα και εξάρτημα στα κεφαλάκια, περιμένετε τον καθορισμένο χρόνο (4-7 δευτερόλεπτα για διάμετρο 20mm), αφαιρείτε και ενώνετε αμέσως με σταθερή πίεση χωρίς περιστροφή. Κρατάτε ακίνητα για 10-30 δευτερόλεπτα μέχρι να σταθεροποιηθεί η σύνδεση. Η υπερθέρμανση ή η κίνηση κατά τη ψύξη καταστρέφουν τη συγκόλληση.
Ο θερμοκολλητής PPR (polypropylene random) είναι ηλεκτρική συσκευή που τηκεί επιφανειακά το πολυπροπυλένιο, επιτρέποντας τη μοριακή σύνδεση σωλήνα και εξαρτήματος. Αποτελείται από θερμαινόμενη πλάκα (συνήθως επενδυμένη με τεφλόν) στην οποία προσαρμόζονται κεφαλάκια διαφορετικών διαμέτρων. Το κάθε κεφαλάκι έχει δύο μέρη: το μανδρίνι (εσωτερικό, για το τήξιμο της εξωτερικής επιφάνειας του σωλήνα) και το δακτυλίδι (εξωτερικό, για το τήξιμο της εσωτερικής επιφάνειας του εξαρτήματος).
Η θερμοκρασία λειτουργίας είναι σταθερή στους 260°C (±5°C), ανεξάρτητα από τη διάμετρο του σωλήνα. Αυτή η θερμοκρασία επιλέγεται επειδή βρίσκεται ακριβώς πάνω από το σημείο τήξης του PPR (220-230°C) αλλά αρκετά χαμηλά για να μην αποσυνθέσει το υλικό. Ο θερμοστάτης της συσκευής ελέγχει αυτόματα την ισχύ για να διατηρεί σταθερή θερμοκρασία.
Η μοριακή σύνδεση που δημιουργείται είναι ομογενής - το λιωμένο πολυπροπυλένιο του σωλήνα αναμιγνύεται με αυτό του εξαρτήματος και όταν ψυχθεί σχηματίζει ενιαίο υλικό. Αυτό σημαίνει ότι η σύνδεση έχει την ίδια αντοχή με τον ίδιο τον σωλήνα - δεν υπάρχει αδύναμο σημείο. Σωστά κατασκευασμένη συγκόλληση PPR διαρκεί 50+ χρόνια.
Οι θερμοκολλητές διακρίνονται σε χειρός και επιτραπέζιους. Οι θερμοκολλητές χειρός είναι φορητοί και ευέλικτοι, κατάλληλοι για εργασίες στο εργοτάξιο. Ισχύς 800-1500W είναι επαρκής για διαμέτρους έως 63mm. Οι επιτραπέζιοι θερμοκολλητές παρέχουν μεγαλύτερη σταθερότητα και ακρίβεια, ιδανικοί για προσυναρμολόγηση τμημάτων στο εργαστήριο.
Επιλέγετε θερμοκολλητή με ρυθμιζόμενο θερμοστάτη και ένδειξη λυχνιών. Η πράσινη λυχνία υποδεικνύει ότι η επιθυμητή θερμοκρασία έχει επιτευχθεί, η κόκκινη ότι η αντίσταση θερμαίνει. Προηγμένα μοντέλα διαθέτουν ψηφιακή οθόνη θερμοκρασίας που επιτρέπει ακριβή έλεγχο. Για επαγγελματική χρήση, επιλέξτε μοντέλο με μεταλλική βάση και κεφαλάκια επενδυμένα με αντικολλητική επιφάνεια υψηλής ποιότητας.
Πριν αρχίσετε, τοποθετήστε τα κατάλληλα κεφαλάκια στη θερμαινόμενη πλάκα. Τα κεφαλάκια βιδώνονται ή προσαρμόζονται με βίδες ανάλογα με το μοντέλο. Σφίξτε καλά για να εξασφαλίσετε άριστη θερμική επαφή. Για κάθε διάμετρο υπάρχει ειδικό σετ κεφαλάκι - μην προσπαθήσετε να χρησιμοποιήσετε λάθος μέγεθος.
Ρυθμίστε τη θερμοκρασία στους 260°C (ορισμένοι κατασκευαστές συνιστούν 250-270°C). Ανάψτε τη συσκευή και περιμένετε μέχρι η λυχνία θερμοκρασίας να υποδείξει ότι έχει φτάσει στην επιθυμητή τιμή. Αυτό διαρκεί συνήθως 5-10 λεπτά ανάλογα με την ισχύ. Μην αρχίζετε να συγκολλάτε πριν η συσκευή προθερμανθεί πλήρως - η ανεπαρκής θερμοκρασία είναι η κύρια αιτία ελαττωματικών συνδέσεων.
Κόβετε τον σωλήνα PPR με ειδικό ψαλίδι που δημιουργεί απολύτως κάθετη κοπή. Η κάθετη κοπή είναι κρίσιμη - μια λοξή κοπή δημιουργεί ανομοιόμορφη επαφή και αδύναμη σύνδεση. Ελέγξτε την κοπή τοποθετώντας τον σωλήνα σε επίπεδη επιφάνεια - δεν πρέπει να ταλαντεύεται. Αν η κοπή δεν είναι ικανοποιητική, ξανακόψτε.
Καθαρίστε την άκρη του σωλήνα από σκόνη και υπολείμματα. Χρησιμοποιείτε καθαρό πανί - μην αφήνετε χνούδι. Σημειώστε με μαρκαδόρο το βάθος εισαγωγής στο εξάρτημα. Για διάμετρο 20mm το τυπικό βάθος είναι 14-16mm, για 25mm είναι 16-18mm, για 32mm είναι 18-20mm. Το σωστό βάθος διασφαλίζει επαρκή επιφάνεια συγκόλλησης χωρίς να εισχωρήσει λιωμένο υλικό στην εσωτερική διάμετρο του σωλήνα.
Εισάγετε ταυτόχρονα τον σωλήνα στο μανδρίνι και το εξάρτημα στο δακτυλίδι του κεφαλάκι. Η ταυτόχρονη εισαγωγή διασφαλίζει ότι και τα δύο μέρη θερμαίνονται για τον ίδιο χρόνο. Ωθήστε με σταθερή, ομοιόμορφη δύναμη μέχρι το σημάδι βάθους. Μην ασκείτε υπερβολική δύναμη - αν υπάρχει μεγάλη αντίσταση, το κεφαλάκι μπορεί να μην έχει φτάσει στη σωστή θερμοκρασία.
Κρατήστε σε επαφή με το κεφαλάκι για τον καθορισμένο χρόνο. Οι χρόνοι θέρμανσης εξαρτώνται από τη διάμετρο και αναγράφονται στον πίνακα συγκόλλησης που συνοδεύει κάθε θερμοκολλητή. Ενδεικτικοί χρόνοι: 16mm = 5 δευτερόλεπτα, 20mm = 6 δευτερόλεπτα, 25mm = 7 δευτερόλεπτα, 32mm = 8 δευτερόλεπτα, 40mm = 12 δευτερόλεπτα, 50mm = 18 δευτερόλεπτα, 63mm = 24 δευτερόλεπτα.
Μετά την πάροδο του χρόνου θέρμανσης, αφαιρέστε ταυτόχρονα σωλήνα και εξάρτημα από το κεφαλάκι με ομαλή κίνηση. Αμέσως, χωρίς καθυστέρηση, ενώστε τα εισάγοντας τον σωλήνα στο εξάρτημα μέχρι το σημάδι βάθους. Η ένωση πρέπει να γίνει μέσα σε 2-4 δευτερόλεπτα - όσο περισσότερο περιμένετε, τόσο πιο πολύ ψύχεται το λιωμένο υλικό.
Κρατήστε τη σύνδεση ακίνητη σε ευθεία γραμμή για τον χρόνο σταθεροποίησης. Μην περιστρέφετε, μην στρίβετε, μην διορθώνετε τη γωνία. Οποιαδήποτε κίνηση κατά τη ψύξη διαταράσσει τη μοριακή σύνδεση και δημιουργεί εσωτερικές τάσεις. Χρόνοι σταθεροποίησης: 16-25mm = 10 δευτερόλεπτα, 32-40mm = 20 δευτερόλεπτα, 50-63mm = 30 δευτερόλεπτα.
Η ακριβής τήρηση των χρόνων είναι κρίσιμη για την ποιότητα της σύνδεσης. Πολύ λίγος χρόνος θέρμανσης δεν λιώνει επαρκή ποσότητα υλικού και η σύνδεση είναι ασθενής. Πολύς χρόνος υπερθερμαίνει το πολυπροπυλένιο, το αποσυνθέτει και παραμορφώνει τη διατομή. Χρησιμοποιείτε χρονόμετρο για ακρίβεια, ειδικά ως αρχάριος.
Χρόνοι θέρμανσης: Η εισαγωγή στο κεφαλάκι και η παραμονή σε επαφή. Χρόνοι ένωσης: Το χρονικό περιθώριο για να αφαιρέσετε από το κεφαλάκι και να ενώσετε τα μέρη. Χρόνοι σταθεροποίησης: Η ακινησία της σύνδεσης μέχρι το λιωμένο υλικό να στερεοποιηθεί επαρκώς.
Σε χαμηλές θερμοκρασίες περιβάλλοντος (κάτω από 5°C), αυξήστε τους χρόνους θέρμανσης κατά 50%. Το κρύο περιβάλλον αφαιρεί ταχύτερα τη θερμότητα από το λιωμένο πλαστικό. Επίσης, προθερμάνετε τους σωλήνες και τα εξαρτήματα σε θερμό χώρο πριν τη χρήση. Μην εργάζεστε κάτω από 0°C - η ποιότητα της συγκόλλησης δεν μπορεί να εγγυηθεί.
Σε υψηλές θερμοκρασίες (πάνω από 30°C), μπορείτε να μειώσετε ελαφρώς τους χρόνους κατά 10-20%, αλλά είναι ασφαλέστερο να διατηρήσετε τους κανονικούς χρόνους. Η υπερθέρμανση είναι πιο επικίνδυνη από την υποθέρμανση. Εργάζεστε σε σκιά όταν είναι δυνατόν και κρατάτε τα υλικά μακριά από άμεση ηλιακή ακτινοβολία.
Το πιο κοινό λάθος είναι η κίνηση της σύνδεσης κατά τη σταθεροποίηση. Πολλοί αρχάριοι προσπαθούν να "διορθώσουν" τη γωνία ή την ευθυγράμμιση μετά την ένωση. Αυτό είναι καταστροφικό - η σύνδεση πρέπει να απορριφθεί και να ξανακατασκευαστεί. Σχεδιάζετε προσεκτικά τη θέση πριν τη συγκόλληση και διασφαλίζετε τη σωστή γωνία κατά την ένωση.
Ανεπαρκής χρόνος θέρμανσης είναι άλλο συχνό σφάλμα. Ο αρχάριος βιάζεται και αφαιρεί τα εξαρτήματα νωρίτερα από τον καθορισμένο χρόνο. Το αποτέλεσμα είναι επιφανειακή σύνδεση που μπορεί να φαίνεται εντάξει αλλά θα αποτύχει υπό πίεση. Χρησιμοποιείτε χρονόμετρο και μην εκτιμάτε "στο μάτι".
Η υπερθέρμανση συμβαίνει όταν ο χρόνος θέρμανσης ξεπερνά σημαντικά τις προδιαγραφές. Το υπερβολικά λιωμένο πλαστικό ρέει στο εσωτερικό του σωλήνα δημιουργώντας προεξοχές που μειώνουν τη διατομή ροής. Επίσης, η υπερθέρμανση αλλοιώνει τη μοριακή δομή του PPR μειώνοντας την αντοχή του. Ελέγχετε οπτικά την εσωτερική διάμετρο μετά τη συγκόλληση - δεν πρέπει να υπάρχουν σημαντικές προεξοχές.
Η παραμόρφωση της διατομής οφείλεται συνήθως σε υπερβολική πίεση κατά την εισαγωγή στο κεφαλάκι ή κατά την ένωση. Ο σωλήνας PPR μαλακώνει όταν θερμαίνεται και μπορεί εύκολα να πεπλατυνθεί. Ασκείτε σταθερή αλλά όχι υπερβολική δύναμη. Μια ελαφρώς παραμορφωμένη σύνδεση μπορεί να λειτουργήσει, αλλά σοβαρή παραμόρφωση απαιτεί επανακατασκευή.
Τα ευθεία εξαρτήματα (μούφες) είναι τα απλούστερα για αρχάριους. Τοποθετείτε το εξάρτημα και τον σωλήνα οριζόντια και ενώνετε σε ευθεία γραμμή. Τα γωνιακά εξαρτήματα (γωνίες 90° ή 45°) απαιτούν προσοχή στον προσανατολισμό. Πριν τη θέρμανση, σημειώστε με μαρκαδόρο την επιθυμητή γωνία στο εξάρτημα και διασφαλίστε ότι κατά την ένωση η γωνία είναι σωστή.
Τα τάφ (T-pieces) είναι πιο απαιτητικά καθώς έχουν τρεις συνδέσεις. Συγκολλάτε πρώτα τις δύο απέναντι συνδέσεις (την ευθεία γραμμή) και τελευταία την κάθετη. Αυτό εξασφαλίζει σταθερότητα και ευκολότερο χειρισμό. Για εξαρτήματα με μεταλλικό σπείρωμα (connectors), θερμαίνετε μόνο την πλευρά του PPR, όχι το μεταλλικό μέρος.
Τα εξαρτήματα με φλάντζες συγκολλούνται όπως τα κανονικά εξαρτήματα PPR. Η φλάντζα συνήθως είναι ελεύθερη και μπορεί να περιστρέφεται για ευθυγράμμιση μετά τη συγκόλληση. Τοποθετήστε τη φλάντζα στον σωλήνα πριν τη συγκόλληση του εξαρτήματος. Τα εξαρτήματα με ενσωματωμένα λάστιχα (για σύνδεση με άλλα συστήματα) πρέπει να προστατεύονται από υπερβολική θερμότητα που μπορεί να καταστρέψει τα λάστιχα.
Για σύνδεση PPR με χαλκό ή γαλβανισμένο σίδερο, χρησιμοποιείτε μεικτά εξαρτήματα με μεταλλικό σπείρωμα. Συγκολλάτε την πλευρά PPR και βιδώνετε το μεταλλικό σπείρωμα με τεφλόν ή λινόσπορο για στεγανότητα. Προσέξτε να μην υπερσφίξετε το σπείρωμα - το PPR μπορεί να ραγίσει από υπερβολική δύναμη.
Καθαρίζετε τα κεφαλάκια μετά από κάθε χρήση ενώ είναι ακόμα ζεστά. Χρησιμοποιείτε ξύλινο ή πλαστικό ξέστρο (ποτέ μεταλλικό) για να αφαιρέσετε κολλημένα υπολείμματα πολυπροπυλενίου. Για επίμονα υπολείμματα, χρησιμοποιείτε ειδικό καθαριστικό για τεφλόν ή οινόπνευμα. Η καθαρότητα των κεφαλάκι είναι κρίσιμη - κολλημένα υπολείμματα δημιουργούν ανομοιομορφίες στην επιφάνεια και επηρεάζουν τη θερμική μεταφορά.
Ελέγχετε τακτικά την κατάσταση της αντικολλητικής επένδυσης. Αν έχει φθαρεί ή γρατσουνιστεί, τα κεφαλάκια πρέπει να αντικατασταθούν. Φθαρμένη επένδυση κολλάει το πλαστικό και δυσκολεύει την αφαίρεση. Επίσης, ελέγχετε την ακρίβεια του θερμοστάτη μια φορά το χρόνο - με την παλαίωση μπορεί να αποκλίνει από την επιθυμητή θερμοκρασία.
Αποθηκεύετε τον θερμοκολλητή σε καθαρό, στεγνό χώρο προστατευμένο από σκόνη. Αν έχει βαλιτσάκι μεταφοράς, χρησιμοποιείτε το - προστατεύει τα κεφαλάκια από προσκρούσεις. Μην τυλίγετε το καλώδιο γύρω από τη ζεστή συσκευή - περιμένετε να κρυώσει πλήρως. Οι απότομες θερμικές αλλαγές μπορεί να προκαλέσουν ρωγμές στην επένδυση.
Για επαγγελματική χρήση, διατηρείτε εφεδρικά κεφαλάκια για τις πιο συνηθισμένες διαμέτρους (20mm, 25mm, 32mm). Η φθορά των κεφαλάκι είναι φυσιολογική με την εντατική χρήση. Ελέγχετε επίσης το καλώδιο τροφοδοσίας για φθορές - ένα κατεστραμμένο καλώδιο αποτελεί κίνδυνο και πρέπει να αντικαθίσταται άμεσα.
Μετά την ολοκλήρωση της συγκόλλησης, αφήστε το σύστημα να κρυώσει τουλάχιστον 30 λεπτά πριν τη δοκιμή πίεσης. Για μεγάλες διαμέτρους (50-63mm), περιμένετε 1-2 ώρες. Η πλήρης κρυστάλλωση του πολυπροπυλενίου χρειάζεται χρόνο και η πρόωρη εφαρμογή πίεσης μπορεί να παραμορφώσει τις συνδέσεις.
Η δοκιμή πίεσης για συστήματα ύδρευσης γίνεται στο 1,5x της μέγιστης πίεσης λειτουργίας, συνήθως 9-12 bar, για διάρκεια 1 ώρας. Για συστήματα θέρμανσης, η δοκιμή μπορεί να γίνει σε ψυχρή κατάσταση (10 bar για 24 ώρες) ή θερμή (6 bar στη θερμοκρασία λειτουργίας για 2 ώρες). Παρακολουθείτε το μανόμετρο για τυχόν πτώση πίεσης.
Εξετάστε κάθε σύνδεση οπτικά. Μια καλή συγκόλληση εμφανίζει ομοιόμορφο δακτύλιο λιωμένου υλικού γύρω από τη σύνδεση. Το λιωμένο υλικό πρέπει να είναι συμμετρικό σε όλη την περίμετρο - ανομοιομορφίες υποδεικνύουν λάθος ευθυγράμμιση ή ανεπαρκή θέρμανση. Το ύψος του δακτυλίου πρέπει να είναι 1-3mm ανάλογα με τη διάμετρο.
Ελέγξτε ότι δεν υπάρχουν ρωγμές, κοιλότητες ή κενά στη ζώνη συγκόλλησης. Ρωγμές υποδεικνύουν κίνηση κατά τη σταθεροποίηση ή υπερβολική δύναμη. Κοιλότητες μπορεί να οφείλονται σε ανεπαρκή θέρμανση ή βρώμικα κεφαλάκια. Οποιαδήποτε ελαττωματική σύνδεση πρέπει να αντικαθίσταται - μην ρισκάρετε διαρροή.
Τυφλή φλάντζα PPR για κλείσιμο άκρων σωληνώσεων κατά τη δοκιμή πίεσης. Συγκολλάται με τον ίδιο τρόπο όπως τα κανονικά εξαρτήματα PPR. Απαραίτητη για τον έλεγχο ποιότητας των συγκολλήσεων πριν τη θέση σε λειτουργία.
ΕΛΑΤΗΡΙΟ ΚΟΥΡΜΠΑΡΙΣΜΑΤΟΣ Φ15 ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΓΙΑ Φ20 ΠΟΛΥΣΤΡΩΜΑΤΙΚΗ
Εργαλείο για το κούρμπαρισμα σωλήνων χωρίς παραμόρφωση της διατομής. Χρήσιμο και για σωλήνες PPR όταν χρειάζεται ελαφριά κάμψη. Διατηρεί την κυκλική διατομή για άριστη επαφή κατά τη συγκόλληση.
Επαγγελματικό φλόγιστρο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί συμπληρωματικά για ελαφριά προθέρμανση εξαρτημάτων σε κρύα περιβάλλοντα. Βοηθά στην ομοιόμορφη κατανομή θερμότητας πριν τη χρήση θερμοκολλητή.
Η τυπική θερμοκρασία είναι 260°C (±5°C) για όλες τις διαμέτρους. Ορισμένοι κατασκευαστές επιτρέπουν εύρος 250-270°C, αλλά το ιδανικό είναι 260°C. Μην ξεπερνάτε τους 270°C - υψηλότερες θερμοκρασίες αποσυνθέτουν το πολυπροπυλένιο. Χαμηλότερες θερμοκρασίες δεν λιώνουν επαρκώς το υλικό.
Περιμένετε τουλάχιστον 5-10 λεπτά μετά την ανάφλεξη μέχρι η λυχνία θερμοκρασίας να υποδείξει ότι έχει επιτευχθεί η επιθυμητή θερμοκρασία. Για πρώτη χρήση ή μετά από μεγάλη παύση, περιμένετε 15 λεπτά για να σταθεροποιηθεί η θερμοκρασία. Μην αρχίζετε να συγκολλάτε πριν η συσκευή προθερμανθεί πλήρως.
Όχι. Μόλις το λιωμένο πλαστικό αρχίσει να ψύχεται, οποιαδήποτε κίνηση δημιουργεί εσωτερικές τάσεις και αδύναμη σύνδεση. Αν κάνατε λάθος στη γωνία, πρέπει να κόψετε και να ξανακατασκευάσετε τη σύνδεση με νέο εξάρτημα. Γι' αυτό είναι κρίσιμο να σχεδιάζετε προσεκτικά και να ελέγχετε τη θέση πριν τη συγκόλληση.
Αυτό συμβαίνει όταν τα κεφαλάκια δεν είναι καθαρά ή η αντικολλητική επένδυση έχει φθαρεί. Καθαρίζετε τα κεφαλάκια αμέσως μετά από κάθε συγκόλληση ενώ είναι ακόμα ζεστά. Χρησιμοποιείτε ξύλινο ξέστρο, όχι μεταλλικό που γρατσουνίζει την επένδυση. Αν η επένδυση έχει φθαρεί, αντικαταστήστε το κεφαλάκι.
Μια καλή συγκόλληση εμφανίζει ομοιόμορφο δακτύλιο λιωμένου υλικού γύρω από ολόκληρη την περίμετρο, χωρίς κενά ή ασυμμετρίες. Η τελική επαλήθευση είναι η δοκιμή πίεσης - αν η σύνδεση αντέχει 12 bar για 1 ώρα χωρίς πτώση πίεσης, είναι επιτυχημένη.
Όχι απευθείας. Το PPR μπορεί να συγκολληθεί μόνο με PPR. Για σύνδεση με άλλα συστήματα (PEX, χαλκό, γαλβανισμένο) χρησιμοποιείτε μεικτά εξαρτήματα με μεταλλικό σπείρωμα ή ειδικούς συνδέσμους. Συγκολλάτε την πλευρά PPR και συνδέετε την άλλη πλευρά με τον κατάλληλο τρόπο.
Αν το λιωμένο πλαστικό έχει εισχωρήσει στο εσωτερικό μειώνοντας τη διατομή ροής, η σύνδεση πρέπει να αντικατασταθεί. Μικρές προεξοχές (1-2mm) συνήθως δεν δημιουργούν πρόβλημα. Μεγάλες αποφράξεις επηρεάζουν τη ροή και μπορούν να προκαλέσουν θόρυβο ή υπερβολική πτώση πίεσης. Για να αποφύγετε το πρόβλημα, σημειώνετε πάντα το σωστό βάθος εισαγωγής.
Μπορείτε να κάνετε συνεχόμενες συγκολλήσεις χωρίς διακοπή, αρκεί ο θερμοκολλητής να διατηρεί τη σωστή θερμοκρασία. Μετά από κάθε 20-30 συγκολλήσεις, περιμένετε 1-2 λεπτά για να σταθεροποιηθεί η θερμοκρασία. Σε επαγγελματική χρήση με δεκάδες συγκολλήσεις, καθαρίζετε τα κεφαλάκια κάθε 10-15 συγκολλήσεις.