Πώς να Τοποθετήσετε Βάνες Καλοριφέρ και Διακόπτες Σωμάτων

Γιατί Είναι Σημαντικές οι Βάνες Καλοριφέρ

Οι βάνες καλοριφέρ (ή βαλβίδες σωμάτων θέρμανσης) είναι κρίσιμα εξαρτήματα κάθε συστήματος κεντρικής θέρμανσης. Εκτελούν τρεις βασικές λειτουργίες:

• Ρύθμιση θερμοκρασίας: Ελέγχουν την ποσότητα ζεστού νερού που εισέρχεται σε κάθε σώμα, επιτρέποντας διαφορετικές θερμοκρασίες σε κάθε δωμάτιο.
• Εξοικονόμηση ενέργειας: Οι θερμοστατικές βάνες μπορούν να μειώσουν την κατανάλωση ενέργειας κατά 10-30%, κλείνοντας αυτόματα τη ροή όταν ο χώρος φτάσει την επιθυμητή θερμοκρασία.
• Απομόνωση σώματος: Επιτρέπουν τη συντήρηση ή αφαίρεση ενός σώματος χωρίς να αδειάσετε ολόκληρο το δίκτυο.

Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία (Οδηγία Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων), η τοποθέτηση θερμοστατικών βαλβίδων σε σώματα θέρμανσης είναι υποχρεωτική σε νέες κατασκευές και ανακαινίσεις.

Τύποι Βαλβίδων Σωμάτων Θέρμανσης

1. Θερμοστατική βαλβίδα (Thermostatic Radiator Valve - TRV)

Η θερμοστατική βαλβίδα τοποθετείται στην προσαγωγή του σώματος. Αποτελείται από δύο μέρη:

• Σώμα βαλβίδας: Η μεταλλική βαλβίδα που συνδέεται στο σώμα.
• Θερμοστατική κεφαλή: Το εξάρτημα που αισθάνεται τη θερμοκρασία χώρου και ρυθμίζει αυτόματα την παροχή. Περιέχει κερί ή υγρό που διαστέλλεται/συστέλλεται με τη θερμοκρασία.

Η κλίμακα ρύθμισης (συνήθως 1-5) αντιστοιχεί περίπου σε:

• * (αστερίσκος): Αντιπαγωτική προστασία (~6°C)
• 1: ~12°C
• 2: ~16°C
• 3: ~20°C
• 4: ~24°C
• 5: ~28°C

2. Βάνα κλεισίματος (Lockshield valve)

Η βάνα κλεισίματος (ή βαλβίδα ισορροπίας) τοποθετείται στην επιστροφή του σώματος. Δεν χρησιμεύει για καθημερινή ρύθμιση αλλά για:

• Εξισορρόπηση δικτύου: Ρύθμιση της παροχής σε κάθε σώμα ώστε να θερμαίνονται ομοιόμορφα.
• Απομόνωση: Πλήρες κλείσιμο κατά τη συντήρηση ή αφαίρεση σώματος.

Η βάνα lockshield έχει προστατευτικό καπάκι για να αποτρέπει τις τυχαίες ρυθμίσεις.

3. Χειροκίνητη βάνα (Manual valve)

Η απλούστερη λύση. Λειτουργεί σαν βρύση: ανοίγετε/κλείνετε χειροκίνητα. Δεν παρέχει αυτόματη ρύθμιση θερμοκρασίας αλλά είναι οικονομική λύση. Μπορεί να αναβαθμιστεί αργότερα σε θερμοστατική αντικαθιστώντας μόνο την κεφαλή (αν το σώμα βαλβίδας είναι συμβατό).

4. Αγγλικού τύπου (Angle valve / Corner valve)

Η γωνιακή βάνα χρησιμοποιείται όταν η σωλήνωση έρχεται από το δάπεδο ή τον τοίχο σε γωνία 90°. Ευθεία (straight) βάνα χρησιμοποιείται όταν η σωλήνωση είναι στην ίδια ευθεία με το σώμα.

Υλικά και Εργαλεία

Υλικά

• Θερμοστατική βαλβίδα με κεφαλή (για την προσαγωγή)
• Βάνα lockshield (για την επιστροφή)
• Τεφλόν ταινία ή κάνναβη με αναερόβιο στόκο
• Ρακόρ σύνδεσης (αν δεν περιλαμβάνονται)
• Adaptor/μειωτικά (αν απαιτούνται για τη σωλήνωση)

Εργαλεία

• Γαλλικό κλειδί ή κλειδιά σωμάτων
• Κλειδί lockshield (εξάγωνο ή Allen)
• Λεκάνη και πανιά (για τυχόν νερό)
• Μέτρο
• Κλειδί αφαίρεσης παλιάς βάνας (αν χρειάζεται)

Βήμα προς Βήμα: Τοποθέτηση Βαλβίδων Σώματος

Βήμα 1: Προετοιμασία Δικτύου

1. Σβήστε τον λέβητα και τον κυκλοφορητή.
2. Κλείστε τις υπάρχουσες βάνες του σώματος (αν υπάρχουν).
3. Αδειάστε το νερό τουλάχιστον μέχρι το ύψος του σώματος, ανοίγοντας τη βάνα εκκένωσης στο χαμηλότερο σημείο.
4. Ανοίξτε τα εξαεριστικά των σωμάτων στους ψηλότερους ορόφους για να βοηθήσετε στην αποστράγγιση.
5. Τοποθετήστε λεκάνη και πανιά κάτω από το σημείο εργασίας.

Βήμα 2: Αφαίρεση Παλιάς Βάνας (αν υπάρχει)

1. Χρησιμοποιήστε δύο κλειδιά: ένα κρατά τη σωλήνα σταθερή, το άλλο ξεβιδώνει τη βάνα.
2. Αφαιρέστε πρώτα τη σύνδεση με το σώμα, μετά αυτή με τη σωλήνα.
3. Καθαρίστε τα σπειρώματα από παλιό τεφλόν ή κάνναβη.
4. Ελέγξτε τα σπειρώματα για φθορές. Κατεστραμμένα σπειρώματα χρειάζονται αντικατάσταση ή επιδιόρθωση.

Βήμα 3: Τοποθέτηση Νέας Θερμοστατικής Βάνας (Προσαγωγή)

1. Ελέγξτε τη φορά: Κοιτάξτε το βέλος ροής στο σώμα της βαλβίδας. Η φορά πρέπει να δείχνει προς το σώμα θέρμανσης.
2. Τυλίξτε τεφλόν: Τυλίξτε 8-10 στροφές τεφλόν ταινία στο σπείρωμα, στη φορά σφιξίματος (δεξιόστροφα).
3. Βιδώστε στη σωλήνα: Συνδέστε πρώτα την πλευρά της σωλήνας. Σφίξτε σταδιακά.
4. Συνδέστε με το σώμα: Χρησιμοποιήστε το ρακόρ σύνδεσης. Τοποθετήστε το o-ring ή χρησιμοποιήστε τεφλόν.
5. Τοποθετήστε τη θερμοστατική κεφαλή: Κουμπώνει ή βιδώνει στο σώμα της βαλβίδας. Σιγουρευτείτε ότι δεν σκιάζεται από κουρτίνες ή έπιπλα.

Σημαντικό: Η θερμοστατική κεφαλή πρέπει να τοποθετηθεί οριζόντια, με αισθητήρα εκτεθειμένο στον αέρα του δωματίου. Μην την τοποθετείτε κάθετα (πάνω ή κάτω) γιατί η ζέστη του σώματος θα επηρεάσει τον αισθητήρα.

Βήμα 4: Τοποθέτηση Βάνας Lockshield (Επιστροφή)

1. Ακολουθήστε την ίδια διαδικασία στεγανοποίησης και σύνδεσης.
2. Η βάνα lockshield τοποθετείται στην αντίθετη πλευρά από τη θερμοστατική.
3. Αφήστε τη μισάνοιχτη αρχικά (2-3 στροφές) μέχρι να γίνει η εξισορρόπηση.
4. Τοποθετήστε το προστατευτικό καπάκι.

Βήμα 5: Πλήρωση και Έλεγχος

1. Κλείστε τη βάνα εκκένωσης.
2. Γεμίστε αργά το δίκτυο με νερό.
3. Εξαερίστε τα σώματα (ανοίξτε τα πούρα μέχρι να τρέξει σταθερό νερό).
4. Ελέγξτε για διαρροές γύρω από τις νέες βάνες.
5. Εκκινήστε τον λέβητα και ελέγξτε τη λειτουργία.
6. Αν εντοπίσετε υγρασία, σφίξτε ελαφρά. Αν η διαρροή συνεχίζεται, αφαιρέστε, καθαρίστε και ξανατοποθετήστε με νέο τεφλόν.

Εξισορρόπηση Δικτύου (Balancing)

Μετά την τοποθέτηση νέων βαλβίδων, είναι σημαντικό να εξισορροπήσετε το δίκτυο. Χωρίς εξισορρόπηση, τα κοντινά στον λέβητα σώματα ζεσταίνονται πολύ, ενώ τα μακρινά μένουν κρύα.

Διαδικασία εξισορρόπησης

1. Ανοίξτε πλήρως όλες τις θερμοστατικές βάνες (στο 5).
2. Κλείστε όλες τις βάνες lockshield.
3. Ανοίξτε πρώτα τη lockshield του πιο μακρινού σώματος κατά 2 στροφές.
4. Προχωρήστε προς τα κοντινότερα σώματα, ανοίγοντας κάθε lockshield λίγο λιγότερο.
5. Μετρήστε τη θερμοκρασιακή διαφορά μεταξύ προσαγωγής και επιστροφής. Στόχος: 10-12°C σε κάθε σώμα.
6. Ρυθμίστε ανάλογα μέχρι όλα τα σώματα να έχουν παρόμοια απόδοση.

Συνηθισμένα Λάθη που Πρέπει να Αποφύγετε

1. Αντίστροφη φορά βαλβίδας: Αν τοποθετήσετε τη βαλβίδα ανάποδα (αντίθετα στο βέλος ροής), δεν θα λειτουργεί σωστά και μπορεί να κάνει θόρυβο.
2. Θερμοστατική κεφαλή πίσω από κουρτίνα: Η κεφαλή αισθάνεται τη θερμοκρασία γύρω της. Πίσω από κουρτίνα, νομίζει ότι ο χώρος είναι πιο ζεστός και κλείνει νωρίς.
3. Τοποθέτηση lockshield στην προσαγωγή: Η lockshield πάει πάντα στην επιστροφή, η θερμοστατική πάντα στην προσαγωγή.
4. Παράλειψη εξισορρόπησης: Χωρίς balancing, ορισμένα σώματα θα είναι καυτά ενώ άλλα χλιαρά.
5. Υπερβολικό τεφλόν: Πολύ τεφλόν μπορεί να προκαλέσει ρωγμή σε ορειχάλκινα ρακόρ. 8-10 στροφές αρκούν.
6. Ελλιπής εξαερισμός: Μετά την εγκατάσταση, ο αέρας πρέπει να αφαιρεθεί πλήρως από το δίκτυο.

Αναβάθμιση σε Έξυπνες Θερμοστατικές Κεφαλές

Αν έχετε ήδη θερμοστατικές βάνες, μπορείτε να αναβαθμίσετε σε έξυπνες θερμοστατικές κεφαλές (smart TRV). Αυτές συνδέονται μέσω Wi-Fi ή Zigbee με το κινητό σας και προσφέρουν:

• Τηλεχειρισμό μέσω εφαρμογής
• Χρονοπρογράμματα θέρμανσης
• Ανίχνευση ανοιχτού παραθύρου
• Στατιστικά κατανάλωσης
• Ενσωμάτωση με φωνητικούς βοηθούς

Η αντικατάσταση είναι απλή: ξεβιδώνετε την παλιά κεφαλή και βιδώνετε τη νέα στο υπάρχον σώμα βαλβίδας (ελέγξτε συμβατότητα σπειρώματος M30x1,5). Συνδυάστε με θερμοστάτες χώρου για ολοκληρωμένο έλεγχο.

Προτεινόμενα Προϊόντα

Για τη σωστή εγκατάσταση βαλβίδων σε σώματα θέρμανσης, προτείνουμε:

Λέβητας αερίου Wolf FGB-K-24 - Συμπύκνωσης

UPS 2 25-40/60 (180mm) - Κυκλοφορητής Grundfos

Λέβητας Αερίου Ariston Cares Premium 30kW