Οδηγός Τοποθέτησης Σιδερένιων Εξαρτημάτων σε Παλαιό Δίκτυο

Κατανόηση του Παλαιού Σιδερένιου Δικτύου

Πολλά ελληνικά σπίτια που κατασκευάστηκαν πριν τη δεκαετία του 1990 διαθέτουν δίκτυα ύδρευσης από γαλβανιζέ σιδηροσωλήνες. Αυτός ο τύπος σωλήνα ήταν το πρότυπο για δεκαετίες χάρη στην αντοχή και το χαμηλό κόστος του. Με τον χρόνο όμως, η εσωτερική γαλβανιζέ επίστρωση φθείρεται, εμφανίζεται σκουριά, μειώνεται η εσωτερική διάμετρος και πέφτει η πίεση νερού.

Η εργασία σε παλαιό σιδερένιο δίκτυο είναι μία από τις πιο απαιτητικές υδραυλικές εργασίες. Τα σπειρώματα μπορεί να είναι φθαρμένα, οι σωλήνες εύθραυστοι και τα εξαρτήματα κολλημένα από τη σκουριά. Σε αυτόν τον οδηγό θα μάθετε πώς να αντιμετωπίσετε αυτές τις προκλήσεις.

Τύποι Σιδερένιων Σωλήνων

• Γαλβανιζέ σωλήνες: Σιδηροσωλήνες με εξωτερική και εσωτερική ψευδαργυρική επικάλυψη για προστασία από τη διάβρωση
• Μαύροι σιδηροσωλήνες: Χωρίς επικάλυψη, χρησιμοποιούνταν κυρίως σε δίκτυα θέρμανσης και φυσικού αερίου
• Χυτοσίδηροι σωλήνες: Για μεγάλες διαμέτρους σε κεντρικά δίκτυα ύδρευσης

Εργαλεία και Υλικά που Χρειάζεστε

Η εργασία σε σιδερένιο δίκτυο απαιτεί συγκεκριμένα εργαλεία που δεν χρησιμοποιούνται σε πλαστικές σωληνώσεις:

Εργαλεία

1. Γκαζοτανάλια (pipe wrench): Τουλάχιστον δύο - μία για συγκράτηση και μία για στρίψιμο. Μεγέθη 12" και 18" καλύπτουν τις περισσότερες ανάγκες
2. Φιλιέρα (die stock): Για κατασκευή σπειρωμάτων σε σωλήνες. Χειροκίνητη ή ηλεκτρική
3. Σιδεροπρίονο ή κόφτης σωλήνων: Για κοπή σιδηροσωλήνων
4. Συρματόβουρτσα: Για καθαρισμό σπειρωμάτων
5. Μέγγενη (bench vise): Για στερέωση σωλήνα κατά το σπείρωμα
6. Σπρέι λαδιού (WD-40 ή παρόμοιο): Για λύσιμο κολλημένων συνδέσεων

Υλικά Στεγανοποίησης

• Τεφλόν ταινία: Η πιο εύκολη μέθοδος στεγανοποίησης σπειρωμάτων. Τυλίγεται σε φορά δεξιόστροφη (αντίθετα από τη φορά σπειρώματος κατά την τοποθέτηση)
• Λινάτσα (hemp) και πάστα: Η παραδοσιακή μέθοδος, πιο αξιόπιστη για μεγάλες διαμέτρους. Η λινάτσα τυλίγεται στο σπείρωμα και καλύπτεται με ειδική πάστα στεγανοποίησης
• Αναερόβιο στεγανοποιητικό (thread sealant): Σύγχρονη λύση που σκληραίνει μέσα στη σύνδεση και δημιουργεί ερμητικό κλείσιμο

Βήμα-Βήμα Τοποθέτηση Εξαρτημάτων

Βήμα 1: Αξιολόγηση Κατάστασης Δικτύου

Πριν ξεκινήσετε, εξετάστε την κατάσταση των υπαρχόντων σωλήνων. Ελέγξτε για:

• Εμφανή σκουριά και φθορά στην εξωτερική επιφάνεια
• Μείωση πίεσης νερού που υποδηλώνει εσωτερική φραγή
• Σκούρο ή σκουριασμένο χρώμα νερού κατά το πρώτο άνοιγμα
• Διαρροές στις υπάρχουσες συνδέσεις

Προσοχή: Αν οι σωλήνες είναι πολύ φθαρμένοι, η τοπική επισκευή μπορεί να μην είναι αρκετή. Σε αυτή την περίπτωση, σκεφτείτε πλήρη αντικατάσταση με σύγχρονο σύστημα (PPR ή πολυστρωματικό).

Βήμα 2: Διακοπή Παροχής και Αποστράγγιση

Κλείστε τον κεντρικό διακόπτη νερού. Ανοίξτε μια βρύση στο χαμηλότερο σημείο του σπιτιού για να αποστραγγιστεί πλήρως το δίκτυο. Περιμένετε μέχρι να σταματήσει τελείως η ροή νερού.

Βήμα 3: Αφαίρεση Παλαιού Εξαρτήματος

Αν αντικαθιστάτε υπάρχον εξάρτημα:

1. Ψεκάστε τη σύνδεση με σπρέι λαδιού (WD-40) και αφήστε το να δράσει για 10-15 λεπτά
2. Χρησιμοποιήστε δύο γκαζοτανάλια: μία κρατάει σταθερό τον σωλήνα και η δεύτερη στρίφει το εξάρτημα αριστερόστροφα
3. Εφαρμόστε σταθερή πίεση - μην κάνετε απότομες κινήσεις που μπορεί να σπάσουν τον σωλήνα
4. Αν η σύνδεση δεν λύνεται, εφαρμόστε θερμότητα με φλόγιστρο (προσοχή στα εύφλεκτα υλικά τριγύρω)

Βήμα 4: Καθαρισμός Σπειρώματος

Μετά την αφαίρεση του παλαιού εξαρτήματος, καθαρίστε το σπείρωμα του σωλήνα:

• Αφαιρέστε υπολείμματα παλαιού τεφλόν ή λινάτσας
• Βουρτσίστε με συρματόβουρτσα για απομάκρυνση σκουριάς
• Ελέγξτε τα φιλέτα του σπειρώματος - αν είναι φθαρμένα, χρησιμοποιήστε φιλιέρα για ανανέωση

Βήμα 5: Κατασκευή Νέου Σπειρώματος (αν χρειάζεται)

Αν κόψατε νέο σωλήνα, πρέπει να κατασκευάσετε σπείρωμα:

1. Στερεώστε τον σωλήνα στη μέγγενη
2. Τοποθετήστε τη φιλιέρα στο άκρο του σωλήνα
3. Λαδώστε με λάδι κοπής (cutting oil)
4. Στρίψτε δεξιόστροφα με σταθερή πίεση, κάνοντας μισή στροφή πίσω κάθε πλήρη στροφή για απομάκρυνση αποβλίττων
5. Συνεχίστε μέχρι τα 4-5 φιλέτα σπειρώματος (το εξάρτημα θα σφίξει στα τελευταία 2-3)

Βήμα 6: Στεγανοποίηση και Τοποθέτηση

Τυλίξτε τεφλόν ταινία γύρω από το σπείρωμα σε φορά δεξιόστροφη (κοιτώντας το άκρο του σωλήνα), 5-8 στρώσεις. Η ταινία πρέπει να καλύπτει πλήρως τα φιλέτα.

Εναλλακτικά, τυλίξτε λινάτσα γύρω από το σπείρωμα σε δεξιόστροφη φορά και επαλείψτε με πάστα στεγανοποίησης. Η λινάτσα διογκώνεται με την υγρασία και εξασφαλίζει μακροχρόνια στεγανότητα.

Βιδώστε το εξάρτημα χειρονακτικά πρώτα, βεβαιώνοντας ότι μπαίνει σωστά. Σφίξτε με τη γκαζοτανάλια 1,5-2 στροφές πέρα από χειρονακτικό σφίξιμο. Μην υπερβάλλετε - μπορεί να σπάσει το εξάρτημα ή ο σωλήνας.

Βήμα 7: Δοκιμή Στεγανότητας

Ανοίξτε αργά την παροχή νερού. Ελέγξτε κάθε σύνδεση για τυχόν διαρροές. Αν εντοπίσετε στάξιμο, κλείστε την παροχή, σφίξτε λίγο περισσότερο ή αφαιρέστε και επαναλάβετε τη στεγανοποίηση.

Μετάβαση από Σιδερένιο σε Σύγχρονο Δίκτυο

Σε πολλές περιπτώσεις, θα χρειαστεί να συνδέσετε το παλαιό σιδερένιο δίκτυο με σύγχρονους σωλήνες. Αυτό γίνεται μέσω μεταβατικών εξαρτημάτων:

• Ρακόρ σπειρώματος σε PPR: Η μία πλευρά βιδώνεται στο σιδερένιο σπείρωμα και η άλλη θερμοσυγκολλείται σε σωλήνα PPR
• Εξαρτήματα μηχανικής σύσφιξης: Γωνίες και μούφες σύσφιξης που συνδέουν πολυαιθυλένιο (PEX/τουμπόραμα) με σπείρωμα
• Ελαστικοί σύνδεσμοι: Για σύνδεση σωλήνων διαφορετικών υλικών ή διαμέτρων

Συνηθισμένα Προβλήματα και Λύσεις

Πρόβλημα: Ο σωλήνας σπάει κατά το ξεβίδωμα

Αυτό συμβαίνει σε πολύ φθαρμένους σωλήνες. Αν ο σωλήνας σπάσει, κόψτε τον σε σημείο υγιούς μετάλλου και κατασκευάστε νέο σπείρωμα. Αν η φθορά είναι εκτεταμένη, αντικαταστήστε ολόκληρο το τμήμα.

Πρόβλημα: Το σπείρωμα είναι κατεστραμμένο

Χρησιμοποιήστε φιλιέρα για ανανέωση του σπειρώματος. Αν τα φιλέτα είναι τελείως αλλοιωμένα, κόψτε τον σωλήνα και κατασκευάστε νέο σπείρωμα πιο πίσω.

Πρόβλημα: Σκουριασμένο νερό μετά την εργασία

Αφήστε τη βρύση ανοιχτή για αρκετά λεπτά μέχρι να καθαρίσει το νερό. Κατά την εργασία, αποκολλώνται αποθέσεις σκουριάς. Αν το πρόβλημα επιμείνει, τοποθετήστε φίλτρο νερού.

Συμβουλές Ασφαλείας

• Φοράτε γάντια εργασίας - τα σιδερένια εξαρτήματα έχουν αιχμηρές ακμές και γρέζια
• Χρησιμοποιήστε γυαλιά προστασίας κατά την κοπή και το σπείρωμα
• Αν χρησιμοποιήσετε φλόγα: Βεβαιωθείτε ότι δεν υπάρχουν εύφλεκτα υλικά κοντά. Κρατήστε πυροσβεστήρα στην περιοχή εργασίας
• Προσοχή στην ηλεκτρική γείωση: Σε παλαιά κτίρια, οι σωλήνες μπορεί να λειτουργούν ως γείωση. Βεβαιωθείτε ότι η γείωση αποκαθίσταται μετά την εργασία
• Για μεγάλες εργασίες σε παλαιά δίκτυα, απευθυνθείτε σε αδειούχο υδραυλικό

Προτεινόμενα Προϊόντα

Για εργασίες σε δίκτυα ύδρευσης, τα παρακάτω εξαρτήματα σύσφιξης είναι ιδανικά για μετάβαση από παλαιό σε σύγχρονο σύστημα:

Γωνιά σύσφιξης Αρσενική 32x1''

Γωνιά σύσφιξης Αρσενική 25x3/4''

ΦΛΑΝΤΖΑ ΤΥΦΛΗ AQUA PLUS Φ75