Οι ηλεκτροβαλβίδες και οι βάνες αερίου αποτελούν τη βάση της ασφάλειας σε κάθε εγκατάσταση φυσικού αερίου ή υγραερίου. Οι βάνες επιτρέπουν τη χειροκίνητη διακοπή παροχής, ενώ οι ηλεκτροβαλβίδες παρέχουν αυτόματη αποκοπή σε συνδυασμό με ανιχνευτές αερίου. Η σωστή επιλογή και τοποθέτησή τους είναι κρίσιμη για την προστασία ζωών και περιουσίας.
Οι βάνες αερίου είναι χειροκίνητες βαλβίδες που ελέγχουν τη ροή του αερίου στη σωλήνωση. Διακρίνονται σε:
Κάθε βάνα αερίου πρέπει να φέρει πιστοποίηση EN 331 και να αναγράφει ευκρινώς την κατεύθυνση ροής και τη θέση (ανοιχτό/κλειστό).
Οι ηλεκτροβαλβίδες αερίου είναι ηλεκτρικά ελεγχόμενες βαλβίδες που μπορούν να ανοίγουν ή να κλείνουν αυτόματα. Στις εγκαταστάσεις αερίου χρησιμοποιούνται κυρίως δύο τύποι:
| Τύπος | Λειτουργία | Κατάσταση χωρίς ρεύμα | Εφαρμογή |
|---|---|---|---|
| Normally Closed (NC) | Κλειστή -- ανοίγει με ρεύμα | Κλειστή (ασφαλής) | Γραμμές αερίου, λέβητες |
| Normally Open (NO) | Ανοιχτή -- κλείνει με ρεύμα | Ανοιχτή | Ειδικές εφαρμογές |
| Αυτόματη αποκοπής | Κλείνει μέσω ρελέ ανιχνευτή | Ανοιχτή (rearming χειροκίνητα) | Ασφάλεια, λεβητοστάσια |
Στις εγκαταστάσεις ασφαλείας, προτιμάται ο τύπος αυτόματης αποκοπής: η βαλβίδα κλείνει μόλις λάβει σήμα από τον ανιχνευτή και παραμένει κλειστή μέχρι ο χρήστης να την επαναφέρει χειροκίνητα (manual reset), αφού εξασφαλίσει ότι η διαρροή έχει αποκατασταθεί.
Η πιο αξιόπιστη διάταξη ασφαλείας σε εγκαταστάσεις αερίου περιλαμβάνει:
Η ακολουθία λειτουργίας:
Η σωστή επιλογή βάνας ή ηλεκτροβαλβίδας εξαρτάται από:
Για τη σύνδεση βάνας με τη σωλήνωση, χρησιμοποιήστε πιστοποιημένα σπιράλ αερίου και φίλτρα αερίου για προστασία του εξοπλισμού.
Βασικοί κανόνες τοποθέτησης:
Η συντήρηση περιλαμβάνει ετήσιο οπτικό έλεγχο, δοκιμή λειτουργίας (ανοίγει/κλείνει σωστά) και έλεγχο στεγανότητας. Αντικαταστήστε βάνες που δείχνουν σημάδια διάβρωσης ή δυσκολία στον χειρισμό.
Η βάνα είναι χειροκίνητη βαλβίδα -- ανοίγει και κλείνει με τη χρήση χεριού. Η ηλεκτροβαλβίδα ελέγχεται ηλεκτρικά και μπορεί να κλείσει αυτόματα, π.χ. σε περίπτωση διαρροής μέσω σήματος από ανιχνευτή.
Σε λεβητοστάσια και επαγγελματικούς χώρους με εγκατάσταση αερίου, η ηλεκτροβαλβίδα σε συνδυασμό με ανιχνευτή είναι υποχρεωτική. Σε οικιακές εγκαταστάσεις συνιστάται ανεπιφύλακτα, ακόμα κι αν δεν είναι πάντα απαιτούμενη από τον νόμο.
Εξαρτάται από τον τύπο. Οι ηλεκτροβαλβίδες τύπου Normally Closed κλείνουν αυτόματα σε διακοπή ρεύματος (ασφαλής κατάσταση). Οι ηλεκτροβαλβίδες αυτόματης αποκοπής διατηρούν την τελευταία θέση τους μέχρι χειροκίνητη επαναφορά.
Οι βάνες αερίου πρέπει να ελέγχονται οπτικά κάθε χρόνο και να δοκιμάζεται η λειτουργία τους (πλήρες άνοιγμα-κλείσιμο). Αν μια βάνα δυσκολεύει στο κλείσιμο ή παρουσιάζει διαρροή, πρέπει να αντικατασταθεί άμεσα.
Όχι. Κάθε εργασία σε σωληνώσεις αερίου πρέπει να εκτελείται από αδειοδοτημένο τεχνίτη εγκαταστάσεων αερίου. Αυτό είναι νομική απαίτηση και ζήτημα ασφάλειας -- λανθασμένη εγκατάσταση μπορεί να προκαλέσει διαρροή.