Το υδραυλικό σφυροκόπημα (water hammer) προκαλείται από την απότομη διακοπή ροής νερού, που δημιουργεί κρουστικό κύμα πίεσης. Αιτίες: γρήγορο κλείσιμο βάνας, αυτόματες βαλβίδες πλυντηρίων, χαλαρές σωλήνες. Η λύση είναι η εγκατάσταση αντιπληγματικής βαλβίδας (water hammer arrestor).
Όταν το νερό ρέει μέσα στις σωληνώσεις με ταχύτητα και μια βαλβίδα κλείνει απότομα, η κινητική ενέργεια του νερού μετατρέπεται σε κρουστικό κύμα πίεσης. Αυτό το κύμα ταξιδεύει πίσω μέσα στον σωλήνα με ταχύτητα ήχου (~1.400 m/s), δημιουργώντας τον χαρακτηριστικό θόρυβο «σφυριού».
Η πίεση κατά το πλήγμα μπορεί να ξεπεράσει τα 10-15 bar, πολλαπλάσια της κανονικής πίεσης δικτύου, και μπορεί να προκαλέσει ζημιά σε σωλήνες, συνδέσεις και βαλβίδες.
Τα πλυντήρια ρούχων και πιάτων χρησιμοποιούν σωληνοειδείς βαλβίδες που κλείνουν στιγμιαία (σε χιλιοστά του δευτερολέπτου). Αυτό είναι η πιο κοινή αιτία water hammer στα σπίτια.
Οι μονοκόμανδες βρύσες (μοχλός) μπορεί να κλείσουν πολύ γρήγορα, σε αντίθεση με τις παλιές βάνες (στρόφιγγες) που κλείνουν σταδιακά.
Αν οι σωλήνες δεν είναι σωστά στερεωμένες, κινούνται και χτυπάνε στους τοίχους κατά τις πιέσεις. Αυτό ενισχύει τον θόρυβο αν και δεν είναι η πρωταρχική αιτία.
Αν η πίεση νερού ύδρευσης ξεπερνά τα 4-5 bar, τα υδραυλικά πλήγματα γίνονται πιο έντονα.
Μια χαλαρή βαλβίδα αντεπιστροφής μπορεί να χτυπά κάθε φορά που κλείνει, δημιουργώντας ήχο. Επίσης, φθαρμένα λαστιχάκια σε βάνες μπορούν να δημιουργούν δονήσεις.
Αυτή η συσκευή αποτελείται από ένα μικρό κύλινδρο με αέρα ή ελατήριο που απορροφά τα κρουστικά κύματα. Τοποθετείται κοντά στο σημείο που δημιουργείται το πλήγμα.
Πέρα από τον θόρυβο, το υδραυλικό πλήγμα μπορεί να προκαλέσει:
Ναι, σε ακραίες περιπτώσεις ή σε παλιές φθαρμένες σωληνώσεις. Η πίεση κατά το υδραυλικό πλήγμα μπορεί να ξεπεράσει τα 10 bar, πολύ πάνω από τα όρια αντοχής ορισμένων συνδέσεων.
Μια αντιπληγματική βαλβίδα κοστίζει 15-50 ευρώ ανάλογα με το μέγεθος. Η τοποθέτηση είναι απλή και μπορεί να γίνει σε λίγα λεπτά.
Τη νύχτα η πίεση δικτύου αυξάνεται (λόγω μικρότερης κατανάλωσης). Αυτό εντείνει τα κρουστικά κύματα. Ένας μειωτής πίεσης ή αντιπληγματική βαλβίδα λύνουν το πρόβλημα.
Το «ξέπλυμα» αέρα μπορεί να βοηθήσει προσωρινά: κλείστε τη γενική βάνα, ανοίξτε τις βρύσες να αδειάσουν, μετά ανοίξτε αργά τη βάνα. Αυτό γεμίζει τα «μαξιλάρια αέρα» στις σωλήνες. Αλλά η μόνιμη λύση είναι η αντιπληγματική βαλβίδα.
Συνήθως λόγω αύξησης πίεσης δικτύου, αλλαγής βάνας ή εγκατάστασης νέας συσκευής (π.χ. νέο πλυντήριο). Επίσης, παλιά «μαξιλάρια αέρα» σε στήλες μπορεί να χάθηκαν σταδιακά.