Η εγκατάσταση υδρόμετρου σε νέα παροχή απαιτεί επιλογή του κατάλληλου τύπου (συνήθως ξηρού τύπου Qn 2.5 για οικίες), τοποθέτηση σε προσβάσιμη θέση μετά τη διακοπτική βαλβίδα και πριν την εσωτερική εγκατάσταση, εγκατάσταση με οριζόντια θέση και το καντράν προς τα πάνω, χρήση ειδικών ρακόρ σύνδεσης με φλάντζες για στεγανότητα, τοποθέτηση φίλτρου πριν το υδρόμετρο για προστασία, και τελικό έλεγχο για διαρροές. Η εργασία πρέπει να γίνεται από πιστοποιημένο υδραυλικό και το υδρόμετρο να είναι πιστοποιημένο MID/OIML R49 για αποδοχή από την εταιρεία ύδρευσης.
Τα υδρόμετρα ξηρού τύπου (dry dial) έχουν το μηχανισμό καταγραφής απομονωμένο από το νερό με μαγνητική μετάδοση. Προσφέρουν καθαρή αναγνωσιμότητα του καντράν που δεν θολώνει από υπολείμματα νερού, μεγαλύτερη διάρκεια ζωής (12-15 χρόνια), και αντοχή σε πάγο. Είναι ο πιο συνηθισμένος τύπος για οικιακές εγκαταστάσεις ύδρευσης.
Τα υδρόμετρα υγρού τύπου (wet dial) έχουν το καντράν μέσα σε νερό. Είναι οικονομικότερα αλλά το καντράν μπορεί να θολώσει με τα χρόνια. Χρησιμοποιούνται όπου το κόστος είναι κρίσιμο παράγοντας. Τα υπερηχητικά υδρόμετρα (ultrasonic) δεν έχουν κινούμενα μέρη και μετρούν με υπέρηχους. Προσφέρουν μέγιστη ακρίβεια, δυνατότητα απομακρυσμένης ανάγνωσης (AMR), και διάρκεια ζωής 15-20 χρόνια, αλλά κοστίζουν 3-5 φορές περισσότερο.
Τα έξυπνα υδρόμετρα (smart meters) διαθέτουν ηλεκτρονική ανάγνωση και ασύρματη επικοινωνία που επιτρέπει απομακρυσμένη παρακολούθηση κατανάλωσης, ανίχνευση διαρροών και αυτόματη αποστολή μετρήσεων στην εταιρεία ύδρευσης. Είναι το μέλλον της μέτρησης αλλά προς το παρόν χρησιμοποιούνται κυρίως σε νέες εγκαταστάσεις πολυκατοικιών και εμπορικών κτιρίων.
Η ονομαστική παροχή Qn εκφράζεται σε κυβικά μέτρα ανά ώρα (m³/h) και καθορίζει τη μέγιστη συνεχή ροή που μπορεί να μετρήσει το υδρόμετρο με ακρίβεια. Για οικιακές εγκαταστάσεις: Qn 1.5 (DN15, σύνδεση 1/2") για μικρά διαμερίσματα ή εξοχικά, Qn 2.5 (DN15-20, σύνδεση 3/4") για τυπικές κατοικίες 2-4 ατόμων (πιο συνηθισμένο), Qn 3.5 (DN20, σύνδεση 1") για μεγάλες κατοικίες ή μονοκατοικίες με κήπο.
Για επαγγελματικές και βιομηχανικές χρήσεις χρησιμοποιούνται μεγαλύτερα μεγέθη: Qn 6 (DN25), Qn 10 (DN32), Qn 15 (DN40) έως Qn 250 και άνω για βιομηχανίες. Η επιλογή του σωστού μεγέθους είναι κρίσιμη - πολύ μικρό υδρόμετρο δημιουργεί υπερβολική πτώση πίεσης, ενώ πολύ μεγάλο δεν καταγράφει με ακρίβεια μικρές ροές (π.χ. διαρροές).
Τα υδρόμετρα κατηγοριοποιούνται σε κλάσεις ακρίβειας σύμφωνα με το πρότυπο EN 14154: Κλάση A (παλαιότερα Class B) με λόγο R=50-80 είναι τα τυπικά μηχανικά υδρόμετρα. Κλάση B (παλαιότερα Class C) με λόγο R=100-160 προσφέρουν βελτιωμένη ακρίβεια σε χαμηλές ροές. Κλάση C με R=200-400 είναι τα υπερηχητικά με ανώτερη ακρίβεια.
Η ακρίβεια μέτρησης πρέπει να είναι ±2% στη συνήθη ζώνη λειτουργίας (Q2 έως Q4). Η ελάχιστη ροή (Q1) όπου το υδρόμετρο αρχίζει να καταγράφει είναι συνήθως 15-25 λίτρα/ώρα για οικιακά μοντέλα. Αυτό επιτρέπει την ανίχνευση μικρών διαρροών όπως τρεχούμενη καζανάκι (50-200 λίτρα/ώρα).
Στην Ελλάδα και την ΕΕ, τα υδρόμετρα που χρησιμοποιούνται για εμπορική χρέωση πρέπει να φέρουν πιστοποίηση MID (Measuring Instruments Directive 2014/32/EU) με σήμανση CE και M (metrological). Επίσης πρέπει να συμμορφώνονται με τα πρότυπα OIML R49 (διεθνές) και EN 14154 (ευρωπαϊκό).
Το υδρόμετρο πρέπει να φέρει ανεξίτηλη σήμανση με: κατασκευαστή, αριθμό σειράς, έτος κατασκευής, ονομαστική παροχή Qn, ονομαστική πίεση (συνήθως PN16, δηλαδή 16 bar), κατεύθυνση ροής (βέλος), και θερμοκρασιακό εύρος. Οι εταιρείες ύδρευσης (ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ, δημοτικές επιχειρήσεις) έχουν κατάλογο εγκεκριμένων υδρομέτρων που δέχονται - συμβουλευτείτε πριν την αγορά.
Για σύνδεση νέας παροχής νερού, πρέπει να υποβάλετε αίτηση στην τοπική εταιρεία ύδρευσης με δικαιολογητικά: τίτλο ιδιοκτησίας ή μισθωτήριο, οικοδομική άδεια για νέα κτίρια, τοπογραφικό διάγραμμα που δείχνει τη θέση σύνδεσης, και εξουσιοδότηση σε πιστοποιημένο υδραυλικό για την εκτέλεση της εργασίας.
Η εταιρεία θα εκδώσει προσφορά με το κόστος σύνδεσης (ανάλογα με την απόσταση από το δίκτυο), το ετήσιο πάγιο, και τις προδιαγραφές της παροχής (διάμετρος σωλήνα, θέση υδρομετρικού φρεατίου). Μετά την αποδοχή και πληρωμή, θα εκδοθεί άδεια εκσκαφής για τη σύνδεση με το κεντρικό δίκτυο.
Το υδρόμετρο συνήθως τοποθετείται σε ειδικό φρεάτιο (υδρομετρικό κουτί) στο πεζοδρόμιο ή την είσοδο του οικοπέδου, σε θέση προσβάσιμη για ανάγνωση και συντήρηση από την εταιρεία ύδρευσης. Σε πολυκατοικίες, μπορεί να υπάρχει κεντρικό υδρομετρικό δωμάτιο στο ισόγειο ή υπόγειο όπου τοποθετούνται όλα τα υδρόμετρα των διαμερισμάτων.
Εναλλακτικά, ιδιαίτερα σε εξοχικές κατοικίες, το υδρόμετρο μπορεί να τοποθετηθεί εσωτερικά στο κτίριο (τεχνικός χώρος, υπόγειο, WC) αρκεί να υπάρχει πρόσβαση για ανάγνωση. Ωστόσο, πολλές εταιρείες απαιτούν εξωτερική θέση για εύκολη πρόσβαση χωρίς την παρουσία ιδιοκτήτη.
Η θέση πρέπει να προστατεύεται από παγετό (βάθος τουλάχιστον 60-80cm κάτω από την επιφάνεια ή σε μονωμένο χώρο), από άμεση ηλιακή ακτινοβολία που μπορεί να παραμορφώσει το πλαστικό καντράν, και από μηχανικά φορτία (οχήματα). Πρέπει να υπάρχει χώρος για εγκατάσταση βαλβίδων και φίλτρου πριν και μετά το υδρόμετρο.
Για την εγκατάσταση θα χρειαστείτε: το υδρόμετρο με τις κατάλληλες προδιαγραφές, ειδικά ρακόρ σύνδεσης υδρόμετρου (union couplings) με φλάντζες, διακοπτική βαλβίδα (stopcock) πριν το υδρόμετρο για απομόνωση, φίλτρο νερού με καθαρισμό (Y-strainer) πριν το υδρόμετρο για προστασία από υπολείμματα, βαλβίδα αντεπιστροφής (check valve) μετά το υδρόμετρο αν απαιτείται, και σωλήνες σύνδεσης (χαλκός, PPR, PEX) σύμφωνα με την εγκατάσταση.
Τα απαραίτητα εργαλεία περιλαμβάνουν: κλειδιά υδραυλικού (adjustable wrenches) διαφόρων μεγεθών, κλειδί σωλήνων (pipe wrench), κόφτη σωλήνων, εργαλεία σπειρώματος ή συγκόλλησης ανάλογα με τον τύπο σωλήνων, τεφλόνη ή λινάτσα με στόκο για στεγανοποίηση σπειρωμάτων, και κολλητήρι για χάλκινους σωλήνες. Για εξωτερικές εγκαταστάσεις, θα χρειαστείτε εργαλεία εκσκαφής και υλικά για το φρεάτιο.
Για εξωτερική εγκατάσταση, δημιουργήστε φρεάτιο διαστάσεων τουλάχιστον 40x40cm και βάθους 80-100cm για προστασία από παγετό. Το φρεάτιο μπορεί να είναι από προκατασκευασμένο πλαστικό κουτί, τσιμεντένιους δακτυλίους, ή τοιχοποιία. Η βάση πρέπει να έχει στρώση χαλικιού 10cm για αποστράγγιση τυχόν εισερχόμενου νερού.
Εγκαταστήστε τους σωλήνες εισόδου (από το κεντρικό δίκτυο) και εξόδου (προς την εσωτερική εγκατάσταση) με ελαφρά ανωφερή κλίση προς το κτίριο για αποφυγή παγίδευσης νερού. Χρησιμοποιήστε σωλήνες πολυαιθυλενίου (PE) για υπόγειες διαδρομές λόγω ανθεκτικότητας και ελαστικότητας.
Το καπάκι του φρεατίου πρέπει να είναι από χυτοσίδηρο κλάσης A15 για πεζοδρόμια ή B125 για περιοχές με ενδεχόμενη διέλευση οχημάτων. Επισημάνετε το καπάκι με "ΥΔΡΕΥΣΗ" ή "ΕΥΔΑΠ" για αναγνώριση. Το φρεάτιο πρέπει να είναι στεγανό για αποφυγή εισόδου επιφανειακών υδάτων που μπορεί να μολύνουν το πόσιμο νερό.
Η σωστή σειρά εγκατάστασης από την είσοδο νερού προς το κτίριο είναι: Διακοπτική βαλβίδα εισόδου για απομόνωση της παροχής από το δίκτυο, Φίλτρο νερού (Y-strainer) για παγίδευση υπολειμμάτων που θα βλάψουν το υδρόμετρο, Υδρόμετρο με ρακόρ σύνδεσης, Βαλβίδα αντεπιστροφής (προαιρετικά, αν απαιτείται από την εταιρεία για αποφυγή παλινδρόμησης), Διακοπτική βαλβίδα εξόδου για απομόνωση της εσωτερικής εγκατάστασης.
Όλα τα εξαρτήματα πρέπει να έχουν την ίδια ονομαστική διάμετρο (DN) με το υδρόμετρο για αποφυγή περιορισμού ροής. Οι διακοπτικές βαλβίδες πρέπει να είναι πλήρους διατομής (full bore) που δεν μειώνουν τη διατομή ροής. Χρησιμοποιήστε ορειχάλκινες βαλβίδες για αντοχή στη διάβρωση και μακροζωία.
Τοποθετήστε το υδρόμετρο σε οριζόντια θέση με το καντράν στραμμένο προς τα πάνω για εύκολη ανάγνωση. Η κατακόρυφη τοποθέτηση ή με γωνία μπορεί να επηρεάσει την ακρίβεια. Βεβαιωθείτε ότι το βέλος στο σώμα του υδρόμετρου δείχνει την κατεύθυνση ροής του νερού (από το δίκτυο προς το κτίριο).
Συνδέστε το υδρόμετρο με τα ειδικά ρακόρ (union couplings) που περιλαμβάνουν: φλάντζα ή ελαστικό δακτύλιο για στεγανότητα, περικόχλιο για σύσφιξη, και σώμα ρακόρ με σπείρωμα. Τα ρακόρ επιτρέπουν την αφαίρεση του υδρόμετρου για αντικατάσταση ή βαθμονόμηση χωρίς να χρειάζεται κόψιμο σωλήνων. Σφίξτε τα περικόχλια με κλειδί αλλά όχι υπερβολικά για να μην παραμορφώσετε τις φλάντζες.
Αφήστε ευθεία τμήματα σωλήνα πριν και μετά το υδρόμετρο: τουλάχιστον 10x DN πριν (π.χ. 20cm για DN20) και 5x DN μετά για ομαλή ροή χωρίς στροβιλισμούς που επηρεάζουν την ακρίβεια. Αποφύγετε γωνίες, ταφ ή άλλα εξαρτήματα στο άμεσο περιβάλλον του υδρόμετρου.
Συνδέστε τους σωλήνες εισόδου και εξόδου στα ρακόρ του υδρόμετρου. Για χάλκινους σωλήνες, χρησιμοποιήστε μαλακή κόλληση (soft soldering) με συνδέσμους. Για σωλήνες PPR ή PEX, χρησιμοποιήστε τα κατάλληλα φίτινγκ με σπείρωμα. Για σωλήνες PE (πολυαιθυλενίου), χρησιμοποιήστε συνδέσμους συμπίεσης ή ηλεκτρομούφες.
Εφαρμόστε τεφλόνη (PTFE tape) ή λινάτσα με στόκο στα σπειρώματα για στεγανότητα. Τυλίξτε την τεφλόνη με τη φορά του σπειρώματος (δεξιόστροφα όταν κοιτάτε το άκρο του σωλήνα) για 5-7 γύρους. Βεβαιωθείτε ότι δεν καλύπτει το εσωτερικό άνοιγμα που θα μπορούσε να μπει στη ροή.
Στερεώστε τους σωλήνες με κολάρα ή στηρίγματα στο φρεάτιο για αποφυγή κραδασμών που μπορεί να προκαλέσουν διαρροές ή φθορά των συνδέσεων. Για εξωτερικές εγκαταστάσεις, μονώστε τους σωλήνες με αφρώδη μόνωση για προστασία από παγετό.
Τοποθετήστε το φίλτρο (Y-strainer) πριν το υδρόμετρο σε οριζόντια θέση με την καμπίνα καθαρισμού προς τα κάτω για συλλογή υπολειμμάτων. Το φίλτρο προστατεύει το υδρόμετρο από άμμο, σκουριά και άλλα σωματίδια που μπορεί να μπλοκάρουν ή φθείρουν τον μηχανισμό. Χρησιμοποιήστε φίλτρο με πλέγμα 0.5-1mm (mesh 18-35).
Εγκαταστήστε διακοπτική βαλβίδα πριν το υδρόμετρο (πλευρά δικτύου) για απομόνωση κατά τη συντήρηση. Σε μερικές περιπτώσεις, η εταιρεία ύδρευσης θα εγκαταστήσει σφραγισμένη βαλβίδα που μόνο αυτοί μπορούν να χειριστούν. Εγκαταστήστε επίσης βαλβίδα μετά το υδρόμετρο (πλευρά κτιρίου) για δική σας χρήση.
Αν απαιτείται βαλβίδα αντεπιστροφής (συνήθως σε κτίρια με υδατόπυργο ή αντλίες πίεσης), τοποθετήστε τη μετά το υδρόμετρο. Η βαλβίδα αντεπιστροφής αποτρέπει το νερό από την εσωτερική εγκατάσταση να επιστρέψει στο δίκτυο, προστατεύοντας την ποιότητα του πόσιμου νερού.
Πριν την τελική ενεργοποίηση, ελέγξτε όλες τις συνδέσεις για διαρροές. Ανοίξτε αργά την κεντρική βαλβίδα του δικτύου επιτρέποντας στο νερό να γεμίσει το σύστημα σταδιακά. Το απότομο άνοιγμα μπορεί να προκαλέσει υδραυλικό πλήγμα (water hammer) που βλάπτει το υδρόμετρο και τις συνδέσεις.
Παρατηρήστε προσεκτικά κάθε σύνδεση για σημάδια υγρασίας ή σταγόνες. Ελέγξτε τα ρακόρ του υδρόμετρου, τις βαλβίδες, το φίλτρο και όλα τα σπειρώματα. Αν εντοπίσετε διαρροή, κλείστε το νερό, αδειάστε το σύστημα και επαναλειάνετε τη σύνδεση με επιπλέον τεφλόνη ή νέα φλάντζα.
Αφήστε το σύστημα υπό πίεση για 30-60 λεπτά χωρίς να ανοίξετε καμία βρύση. Ελέγξτε αν το υδρόμετρο κινείται - αν κινείται με όλες τις βρύσεις κλειστές, υπάρχει διαρροή κάπου στο σύστημα που πρέπει να εντοπίσετε και να επιδιορθώσετε.
Πριν τη χρήση του νερού, ανοίξτε μία βρύση στο κτίριο (προτιμότερα εξωτερική ή του υπογείου) και αφήστε το νερό να τρέξει για 10-15 λεπτά. Αυτό καθαρίζει τους σωλήνες από υπολείμματα συγκόλλησης, τεφλόνη, σκόνη και άλλα μικροσωματίδια που συσσωρεύτηκαν κατά την εγκατάσταση.
Παρατηρήστε το νερό - αρχικά μπορεί να είναι θολό ή καφέ από υπολείμματα. Συνεχίστε μέχρι να γίνει διάφανο. Ανοίξτε επίσης διαδοχικά όλες τις βρύσες του κτιρίου (ζεστό και κρύο νερό) για καθαρισμό ολόκληρης της εγκατάστασης.
Ελέγξτε και καθαρίστε το φίλτρο μετά τον αρχικό καθαρισμό. Κλείστε τις βαλβίδες, ανοίξτε την καμπίνα του φίλτρου, αφαιρέστε το πλέγμα και καθαρίστε τα συσσωρευμένα υπολείμματα με βούρτσα και νερό. Επανατοποθετήστε και ελέγξτε για διαρροές.
Καταγράψτε την αρχική ένδειξη του υδρόμετρου (συνήθως 0.000 για νέο μετρητή). Φωτογραφήστε το καντράν για αρχείο. Σημειώστε τον αριθμό σειράς του υδρόμετρου που θα χρειαστεί για την ενεργοποίηση της παροχής από την εταιρεία ύδρευσης.
Συμπληρώστε τα απαραίτητα έγγραφα για την εταιρεία ύδρευσης: Δήλωση ολοκλήρωσης εργασιών από τον πιστοποιημένο υδραυλικό, Έντυπο ενεργοποίησης παροχής με τα στοιχεία του υδρόμετρου και την αρχική ένδειξη, Φωτογραφίες της εγκατάστασης (συνήθως απαιτούνται), Πληρωμή τυχόν υπολειπόμενων ποσών.
Η εταιρεία θα στείλει επιθεωρητή για επαλήθευση της ορθής εγκατάστασης και σφράγιση του υδρόμετρου. Η σφράγιση (με μολυβδένιο σφραγίδα ή πλαστική ετικέτα) αποτρέπει την παραβίαση ή αφαίρεση του μετρητή. Μετά τη σφράγιση, η παροχή θα ενεργοποιηθεί επίσημα και θα αρχίσει η χρέωση.
Ελέγχετε το υδρόμετρο μηνιαίως για ανωμαλίες: ασυνήθιστα υψηλή κατανάλωση που μπορεί να υποδεικνύει διαρροή, κίνηση του μετρητή με όλες τις βρύσες κλειστές (σίγουρο σημάδι διαρροής), θολό ή βρώμικο καντράν που δυσκολεύει την ανάγνωση, υγρασία ή νερό στο φρεάτιο, σκουριά στις συνδέσεις.
Καταγράφετε μηνιαίως την ένδειξη για παρακολούθηση της κατανάλωσης και έλεγχο του λογαριασμού. Μια τυπική οικία 4 ατόμων καταναλώνει 12-20m³ μηνιαίως (400-660 λίτρα ημερησίως). Απότομη αύξηση υποδεικνύει διαρροή που πρέπει να εντοπιστεί.
Για εντοπισμό διαρροών, κλείστε όλες τις βρύσες και συσκευές που χρησιμοποιούν νερό. Παρατηρήστε το υδρόμετρο για 15 λεπτά. Ακόμα και μικρή κίνηση υποδεικνύει διαρροή. Συνήθεις αιτίες: τρεχούμενη καζανάκι (50-500 λίτρα/ημέρα), διαρροή στο δίκτυο θέρμανσης, βρύσες που στάζουν, υπόγειες διαρροές στους σωλήνες.
Καθαρίζετε το φίλτρο κάθε 6-12 μήνες ή όταν παρατηρήσετε μειωμένη πίεση νερού. Κλείστε τις βαλβίδες εισόδου και εξόδου, ανοίξτε μια βρύση για αποφόρτιση της πίεσης, ξεβιδώστε την καμπίνα του φίλτρου (προσοχή μπορεί να βγει λίγο νερό), αφαιρέστε το πλέγμα και πλύνετε με βούρτσα και νερό υπό πίεση.
Ελέγξτε το πλέγμα για φθορές ή τρύπες που θα επέτρεπαν την περάσιμο υπολειμμάτων. Αντικαταστήστε το αν χρειάζεται. Καθαρίστε επίσης το εσωτερικό της καμπίνας από σκουριά ή ιζήματα. Αντικαταστήστε τη φλάντζα αν είναι σκληρυνθείσα ή φθαρμένη.
Σε περιοχές με παγετό, προστατεύστε το υδρόμετρο και τους σωλήνες με: τοποθέτηση σε βάθος τουλάχιστον 60-80cm κάτω από την επιφάνεια (κάτω από το επίπεδο πήξης του εδάφους), μόνωση του φρεατίου με φύλλα πολυστυρενίου ή ειδικά κουτιά μόνωσης, μόνωση των σωλήνων με αφρώδη μόνωση κλειστής κυψέλης.
Για εσωτερικά υδρόμετρα σε μη θερμαινόμενους χώρους (γκαράζ, υπόγεια), μονώστε τους σωλήνες και εγκαταστήστε θερμαινόμενο καλώδιο (heating cable) που ενεργοποιείται όταν η θερμοκρασία πέσει κάτω από 4-5°C. Σε περίπτωση παρατεταμένης απουσίας το χειμώνα, κλείστε τη βαλβίδα εισόδου και αδειάστε το σύστημα.
Αν το υδρόμετρο παγώσει, ΜΗΝ προσπαθήσετε να το λυώσετε με φωτιά ή καυτό νερό που μπορεί να σπάσει το σώμα. Αφήστε να λυώσει φυσικά ή χρησιμοποιήστε θερμαινόμενο αέρα (πιστολάκι) σε χαμηλή θερμοκρασία. Μετά το ξεπάγωμα, ελέγξτε για ρωγμές και διαρροές. Αν το γυαλί του καντράν έσπασε, αντικαταστήστε το υδρόμετρο.
Για τυπικές κατοικίες 2-4 ατόμων με κανονική χρήση (κουζίνα, μπάνιο, πλυντήρια), το πιο συνηθισμένο μέγεθος είναι Qn 2.5 με σύνδεση 3/4" (DN15-20). Για μικρά διαμερίσματα ή εξοχικά με περιστασιακή χρήση, μπορεί να επαρκεί Qn 1.5 με σύνδεση 1/2". Για μεγάλες μονοκατοικίες, οικογένειες 5+ ατόμων, ή ακίνητα με κήπο και πισίνα, επιλέξτε Qn 3.5-6 με σύνδεση 1" ή μεγαλύτερη. Η εταιρεία ύδρευσης συνήθως καθορίζει το ελάχιστο μέγεθος βάσει του αριθμού δωματίων ή της προβλεπόμενης χρήσης. Πολύ μικρό υδρόμετρο θα δημιουργήσει πτώση πίεσης, ενώ πολύ μεγάλο δεν θα ανιχνεύει μικρές διαρροές.
Στην Ελλάδα, η εγκατάσταση υδρόμετρου για σύνδεση με το δημόσιο δίκτυο ύδρευσης ΠΡΕΠΕΙ να γίνεται από πιστοποιημένο υδραυλικό που κατέχει επαγγελματική άδεια. Οι εταιρείες ύδρευσης δεν αποδέχονται ιδιωτικές εγκαταστάσεις και απαιτούν υπογεγραμμένη δήλωση ολοκλήρωσης από εγγεγραμμένο επαγγελματία. Αυτό διασφαλίζει την ορθή εγκατάσταση, την προστασία του δικτύου από μολύνσεις (cross-connection), και την ασφάλεια της παροχής. Επιπλέον, τυχόν προβλήματα από κακή εγκατάσταση (διαρροές, ζημιές) δεν καλύπτονται χωρίς επαγγελματική εγκατάσταση. Για εσωτερικά υδρόμετρα υποδιαίρεσης (π.χ. σε μεμονωμένα διαμερίσματα πολυκατοικίας), η εγκατάσταση μπορεί να γίνει από έμπειρο ιδιοκτήτη, αλλά πάλι συνιστάται επαγγελματίας.
Τα μηχανικά υδρόμετρα (ξηρού ή υγρού τύπου) έχουν τυπική διάρκεια ζωής 10-15 χρόνια. Μετά από αυτό, η ακρίβεια μπορεί να μειωθεί λόγω φθοράς των εσωτερικών μερών (άξονας, γρανάζια, στεγανοποιητικά). Τα υπερηχητικά υδρόμετρα διαρκούν 15-20 χρόνια καθώς δεν έχουν κινούμενα μέρη. Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία MID, τα υδρόμετρα πρέπει να επανεξετάζονται ή να αντικαθίστανται κάθε 10 χρόνια για διασφάλιση ακρίβειας. Οι εταιρείες ύδρευσης συνήθως αντικαθιστούν τα υδρόμετρα αυτόματα σε αυτό το διάστημα. Πρέπει να αντικατασταθεί νωρίτερα αν: το καντράν είναι θολό και μη αναγνώσιμο, παρατηρούνται διαρροές από το σώμα, έχει παγώσει και υπάρχουν ρωγμές, δίνει ασυνήθιστα υψηλές ή χαμηλές μετρήσεις, ή απαιτηθεί από την εταιρεία μετά από επαλήθευση.
Αν το υδρόμετρο κινείται με όλες τις βρύσες και συσκευές κλειστές, υπάρχει σίγουρα διαρροή κάπου στην εγκατάσταση. Συνήθεις αιτίες: τρεχούμενη καζανάκι WC (η πιο κοινή αιτία, 100-500 λίτρα/ημέρα), διαρροή στο δίκτυο θέρμανσης αν είναι συνδεδεμένο με την ύδρευση, βρύσες που στάζουν (φαίνεται ελαφριά κίνηση), υπόγειες διαρροές σε σωλήνες μέσα σε τοίχους ή υπέδαφος (σοβαρό πρόβλημα), διαρροή στο δίκτυο άρδευσης. Για εντοπισμό: Ελέγξτε κάθε καζανάκι ρίχνοντας χρωστική στη δεξαμενή και βλέποντας αν εμφανίζεται στη λεκάνη χωρίς τράβηγμα. Κλείστε τη βαλβίδα του θερμοσίφωνα και δείτε αν σταματάει το υδρόμετρο. Ελέγξτε για υγρασία στους τοίχους ή το υπέδαφος. Καλέστε υδραυλικό με εξοπλισμό ανίχνευσης διαρροών (ηχητικό ή θερμογραφικό) για υπόγειες διαρροές.
Τα ξηρού τύπου (dry dial) υδρόμετρα έχουν τον μηχανισμό καταγραφής (καντράν, γρανάζια) απομονωμένο από το νερό με στεγανό διαχώρισμα. Η μετάδοση της κίνησης γίνεται μαγνητικά. Πλεονεκτήματα: το καντράν παραμένει καθαρό και ευανάγνωστο, αντοχή σε παγετό, μεγαλύτερη διάρκεια ζωής. Μειονεκτήματα: υψηλότερο κόστος (20-30% περισσότερο). Τα υγρού τύπου (wet dial) έχουν όλο τον μηχανισμό μέσα στο νερό. Πλεονεκτήματα: χαμηλότερο κόστος, απλούστερη κατασκευή. Μειονεκτήματα: το καντράν μπορεί να θολώσει από ιζήματα, μικρότερη αντοχή σε παγετό, βραχύτερη διάρκεια ζωής. Για οικιακή χρήση, τα ξηρού τύπου είναι η προτιμότερη επιλογή παρά το υψηλότερο κόστος, λόγω της καλύτερης απόδοσης μακροπρόθεσμα.
Αν υποψιάζεστε υπερμέτρηση ή υπομέτρηση, πρώτα επαληθεύστε με απλό τεστ: Γεμίστε ένα δοχείο γνωστής χωρητικότητας (π.χ. κουβάς 10 λίτρων) από τη βρύση και σημειώστε την ένδειξη του υδρόμετρου πριν και μετά. Επαναλάβετε 5-10 φορές για 50-100 λίτρα συνολικά. Η διαφορά στην ένδειξη πρέπει να ταιριάζει με τον όγκο που χρησιμοποιήσατε (±2-3%). Αν υπάρχει σημαντική απόκλιση (πάνω από 5%), υποβάλετε αίτημα επαλήθευσης στην εταιρεία ύδρευσης. Θα στείλουν τεχνικό να ελέγξει το υδρόμετρο με βαθμονομημένο όργανο. Αν επιβεβαιωθεί πρόβλημα, θα το αντικαταστήσουν χωρίς χρέωση και θα κάνουν διόρθωση του λογαριασμού. Αν το υδρόμετρο είναι εντάξει, μπορεί να χρεωθείτε το κόστος ελέγχου. Σημειώστε ότι συχνά η υψηλή κατανάλωση οφείλεται σε διαρροές και όχι σε λάθος μέτρηση.
Για νέα σύνδεση με το δημόσιο δίκτυο ύδρευσης, απαιτείται άδεια από την τοπική εταιρεία ύδρευσης (ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ, δημοτική επιχείρηση). Η διαδικασία περιλαμβάνει: Υποβολή αίτησης με δικαιολογητικά (τίτλος ιδιοκτησίας, οικοδομική άδεια), Τεχνική μελέτη και προσφορά από την εταιρεία (κόστος σύνδεσης, προδιαγραφές), Πληρωμή τελών σύνδεσης (200-1000€ ανάλογα με απόσταση από δίκτυο), Εκτέλεση εργασιών από πιστοποιημένο υδραυλικό, Επιθεώρηση και σφράγιση από την εταιρεία, Ενεργοποίηση παροχής. Για αντικατάσταση υφιστάμενου υδρόμετρου, δεν χρειάζεται νέα άδεια αλλά πρέπει να ενημερώσετε την εταιρεία και να γίνει σφράγιση του νέου μετρητή. Για εσωτερικά υδρόμετρα υποδιαίρεσης (π.χ. σε πολυκατοικία για μέτρηση ανά διαμέρισμα), δεν απαιτείται άδεια από την εταιρεία ύδρευσης αλλά μπορεί να απαιτείται από την πολυκατοικία/διαχειριστή.