Ο συλλέκτης υδροληψίας (manifold) είναι ένα κεντρικό σημείο διανομής νερού που τροφοδοτεί όλες τις συσκευές του μπάνιου με ξεχωριστές γραμμές από μία κεντρική παροχή. Η εγκατάσταση περιλαμβάνει τοποθέτηση του συλλέκτη σε προσβάσιμο σημείο (συνήθως κάτω από νιπτήρα ή σε ντουλάπι), σύνδεση της κεντρικής παροχής κρύου και ζεστού νερού στις εισόδους του συλλέκτη, και ανεξάρτητες συνδέσεις από κάθε έξοδο προς τις συσκευές (νιπτήρας, ντουζιέρα, καζανάκι, μπιντέ). Τα πλεονεκτήματα περιλαμβάνουν ανεξάρτητο έλεγχο κάθε συσκευής, ευκολία συντήρησης, μείωση συνδέσεων και διαρροών, και καλύτερη κατανομή πίεσης.
Ο συλλέκτης υδροληψίας (water manifold ή distribution manifold) είναι ένα μεταλλικό ή πλαστικό εξάρτημα που λειτουργεί ως κεντρικός κόμβος διανομής νερού. Έχει μία κύρια είσοδο (από την κεντρική παροχή) και πολλαπλές εξόδους (συνήθως 2-8), καθεμία με τη δική της βάνα διακοπής.
1. Ανεξάρτητος έλεγχος κάθε συσκευής
Κάθε έξοδος του συλλέκτη έχει τη δική της βάνα, επιτρέποντάς σας να κλείσετε το νερό σε μία συσκευή (π.χ. για επισκευή μπαταρίας) χωρίς να επηρεαστούν οι υπόλοιπες.
2. Απλούστευση συντήρησης
Όλες οι βάνες διακοπής βρίσκονται σε ένα κεντρικό, εύκολα προσβάσιμο σημείο αντί να είναι διασκορπισμένες πίσω από πλακάκια ή σε δύσκολα σημεία.
3. Μείωση συνδέσεων
Το παραδοσιακό σύστημα με σειριακές διακλαδώσεις (tee fittings) απαιτεί πολλές συνδέσεις που μπορεί να διαρρεύσουν. Ο συλλέκτης μειώνει τις συνδέσεις εντός τοίχων.
4. Ομοιόμορφη κατανομή πίεσης
Σε σειριακό σύστημα, η τελευταία συσκευή δέχεται χαμηλότερη πίεση. Ο συλλέκτης παρέχει ισοδύναμη πίεση σε όλες τις εξόδους.
5. Ευκολία εντοπισμού προβλημάτων
Αν μια συσκευή έχει πρόβλημα, μπορείτε να την απομονώσετε άμεσα από το συλλέκτη χωρίς να αναζητάτε την κοντινότερη βάνα.
6. Μελλοντική επεκτασιμότητα
Αν αρχικά δεν χρησιμοποιείτε όλες τις εξόδους, μπορείτε αργότερα να προσθέσετε νέες συσκευές εύκολα.
Ορειχάλκινοι (Brass): Οι πιο διαδεδομένοι για οικιακή χρήση. Ανθεκτικοί στη διάβρωση, με μακροζωία 20+ χρόνια. Κατάλληλοι για πόσιμο νερό.
Ανοξείδωτου χάλυβα (Stainless Steel): Ακόμα πιο ανθεκτικοί σε διάβρωση, ιδανικοί για παράκτιες περιοχές ή νερά με υψηλή περιεκτικότητα σε χλώριο. Υψηλότερο κόστος.
Πολυπροπυλενίου (PPR): Ελαφρείς, οικονομικοί, ιδανικοί για συστήματα με σωλήνες PPR. Κατάλληλοι για θερμοκρασίες έως 90°C.
Απλός συλλέκτης: Μόνο με βάνες on/off σε κάθε έξοδο.
Με ρυθμιστές ροής: Κάθε έξοδος έχει βαλβίδα ρύθμισης για έλεγχο της ποσότητας νερού (χρήσιμο για εξισορρόπηση πίεσης).
Με μανόμετρα: Εμφανίζουν την πίεση σε κάθε κλάδο για διαγνωστικούς σκοπούς.
Καταγράψτε όλες τις συσκευές που χρειάζονται νερό:
Για τυπικό μπάνιο με νιπτήρα, WC και ντουζιέρα χρειάζεστε 2 συλλέκτες: έναν για κρύο νερό (3 εξόδους) και έναν για ζεστό (2 εξόδους).
Η ιδανική θέση πρέπει να είναι:
Η κύρια είσοδος του συλλέκτη πρέπει να είναι ίδια ή μεγαλύτερη από την κεντρική παροχή:
Οι έξοδοι συνήθως είναι 1/2" για μεμονωμένες συσκευές.
Κλείστε την κύρια βάνα διακοπής νερού και αποστραγγίστε το δίκτυο ανοίγοντας βρύσες σε χαμηλά σημεία.
Ο συλλέκτης πρέπει να στερεωθεί σταθερά:
Για ορειχάλκινο συλλέκτη με σπειρώματα:
Για PPR συλλέκτη:
Πριν τον συλλέκτη, εγκαταστήστε μία σφαιρική βάνα για να μπορείτε να κλείνετε ολόκληρο τον συλλέκτη όταν χρειάζεται. Αυτό επιτρέπει συντήρηση του συλλέκτη χωρίς να κλείσετε όλο το σπίτι.
Από κάθε έξοδο του συλλέκτη, τραβήξτε ξεχωριστό σωλήνα προς την αντίστοιχη συσκευή:
Σχεδιασμός διαδρομών:
Σύνδεση στον συλλέκτη:
Σύνδεση στις συσκευές:
Επισημάνετε κάθε έξοδο του συλλέκτη για να ξέρετε ποια βάνα ελέγχει ποια συσκευή:
Αν ο συλλέκτης διαθέτει ρυθμιστές ροής σε κάθε έξοδο:
Η πιο κοινή θέση για οικιακό μπάνιο. Πλεονεκτήματα: Εύκολη πρόσβαση, κρυφός. Μειονεκτήματα: Περιορισμένος χώρος. Συμβουλή: Χρησιμοποιήστε συμπαγή συλλέκτη και διατηρήστε χώρο για τον σιφώνα του νιπτήρα.
Χρησιμοποιείται σε ανακαινίσεις όπου δεν υπάρχει χώρος στο ύψος δαπέδου. Απαιτεί πάνελ επιθεώρησης για πρόσβαση στις βάνες.
Σε σπίτια με 2-3 μπάνια, μπορείτε να εγκαταστήσετε έναν κεντρικό συλλέκτη με 8-12 εξόδους που τροφοδοτεί όλα τα μπάνια. Χρειάζεται προσεκτικός σχεδιασμός και μεγαλύτερη διάμετρος εισόδου (1" ή 1-1/4").
Σε μεγάλα σπίτια όπου το boiler είναι μακριά από το μπάνιο, ένα σύστημα ανακυκλοφορίας διατηρεί το ζεστό νερό σε κυκλοφορία για άμεση διαθεσιμότητα. Ο συλλέκτης έχει επιπλέον έξοδο επιστροφής προς το boiler.
Κάθε 6-12 μήνες:
Σε αχρησιμοποίητα εξοχικά, αδειάστε τον συλλέκτη πριν το χειμώνα:
Βάνα που δεν κλείνει πλήρως: Καθαρίστε από επικαθήσεις ή αντικαταστήστε τη βάνα.
Διαρροή από σύνδεση: Σφίξτε το παξιμάδι ή αντικαταστήστε το τουμπόραμα/O-ring.
Χαμηλή πίεση σε μία έξοδο: Ελέγξτε αν η βάνα είναι πλήρως ανοιχτή, καθαρίστε από επικαθήσεις.
Πάντα επιλέγετε συλλέκτη με 1-2 επιπλέον εξόδους για μελλοντικές επεκτάσεις (π.χ. προσθήκη μπιντέ, δεύτερου νιπτήρα).
Αποφύγετε θέσεις που είναι δύσκολα προσβάσιμες ή πολύ μακριά από τις συσκευές. Η εξοικονόμηση μερικών μέτρων σωλήνα δεν αξίζει αν ο συλλέκτης είναι απρόσιτος.
Πάντα τοποθετείτε βάνα διακοπής πριν τον συλλέκτη για να μπορείτε να τον απομονώσετε χωρίς να κλείσετε όλο το σπίτι.
Χωρίς ετικέτες, θα χάνετε χρόνο δοκιμάζοντας ποια βάνα ελέγχει ποια συσκευή. Επισημάνετε πάντα σαφώς.
Ανοξείδωτη βάνα υψηλής ποιότητας που μπορεί να χρησιμοποιηθεί στις εξόδους του συλλέκτη υδροληψίας για επιπλέον έλεγχο και αξιοπιστία.
Μπαταρία Νιπτήρος FIORE Altura 29 CR 2710
Ποιοτική μπαταρία νιπτήρα που συνδέεται εύκολα με σύστημα συλλέκτη υδροληψίας για ανεξάρτητο έλεγχο και εύκολη συντήρηση.
Το κόστος εξαρτάται από το μέγεθος και την ποιότητα του συλλέκτη. Ένας ορειχάλκινος συλλέκτης 4-6 εξόδων κοστίζει 50-150€. Προσθέστε το κόστος σωλήνων (PPR ~2€/μέτρο, PEX ~3€/μέτρο), κολάρων (~1-2€/τεμ), και βανών (~10-20€/τεμ). Συνολικά, τα υλικά για τυπικό μπάνιο κοστίζουν 200-400€. Αν προσλάβετε υδραυλικό, προσθέστε 300-600€ για εργασία. Το σύστημα με συλλέκτη κοστίζει 30-50% περισσότερο από παραδοσιακό σύστημα, αλλά προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα σε ευκολία και αξιοπιστία.
Ναι, αλλά είναι πιο περίπλοκο από νέα κατασκευή. Θα χρειαστεί να αντικαταστήσετε τις υπάρχουσες σωληνώσεις με νέες που καταλήγουν στο συλλέκτη, κάτι που μπορεί να απαιτεί άνοιγμα τοίχων ή δαπέδου. Εναλλακτικά, σε ανακαίνιση μπορείτε να χρησιμοποιήσετε εύκαμπτους σωλήνες PEX που περνούν μέσα από υπάρχουσες οπές χωρίς μεγάλες κατεδαφίσεις. Η βέλτιστη στιγμή για εγκατάσταση συλλέκτη είναι κατά την πλήρη ανακαίνιση του μπάνιου.
Ναι, συνήθως εγκαθίστανται δύο ξεχωριστοί συλλέκτες - ένας για κρύο και ένας για ζεστό νερό. Αυτό επιτρέπει ανεξάρτητο έλεγχο και απομόνωση κάθε κυκλώματος. Εναλλακτικά, υπάρχουν διπλοί συλλέκτες (dual manifolds) που έχουν δύο σειρές εξόδων στο ίδιο σώμα (μία για κρύο, μία για ζεστό), εξοικονομώντας χώρο. Βεβαιωθείτε ότι οι δύο γραμμές είναι σαφώς διακριτές με χρωματική κωδικοποίηση (μπλε για κρύο, κόκκινο για ζεστό).
Για τις περισσότερες οικιακές συσκευές, οι σωλήνες 1/2" (15mm) είναι επαρκείς και συνιστώνται. Αυτό ισχύει για νιπτήρες, WC, μπιντέ, και μονές ντουζιέρες. Για μπανιέρες με γρήγορη πλήρωση ή ντουζιέρες υψηλής ροής (rain showers), μπορεί να χρειάζονται 3/4" (20mm) σωλήνες. Το πλεονέκτημα του συστήματος με συλλέκτη είναι ότι κάθε συσκευή έχει αποκλειστική γραμμή, οπότε δεν υπάρχει πτώση πίεσης από άλλες συσκευές που λειτουργούν ταυτόχρονα.
Θεωρητικά δεν υπάρχει όριο, αλλά στην πράξη προτιμήστε αποστάσεις <10 μέτρα για να αποφύγετε: α) Σπατάλη νερού - πρέπει να ρεύσει πολύ νερό πριν φτάσει το ζεστό, β) Απώλεια πίεσης - κάθε μέτρο σωλήνα προκαλεί μικρή πτώση πίεσης, γ) Κόστος - περισσότεροι σωλήνες = υψηλότερο κόστος. Για μεγάλα σπίτια, μπορείτε να εγκαταστήσετε πολλαπλούς συλλέκτες (έναν ανά ζώνη) αντί για έναν κεντρικό μακριά από όλες τις συσκευές.
Όχι. Οι συλλέκτες θέρμανσης σχεδιάζονται για κλειστά κυκλώματα με αντιψυκτικό υγρό και έχουν διαφορετικές προδιαγραφές (υψηλότερες θερμοκρασίες, διαφορετικά υλικά φλαντζών, συχνά με ροόμετρα). Χρησιμοποιήστε πάντα συλλέκτες ειδικά σχεδιασμένους για πόσιμο νερό (potable water manifolds) που είναι πιστοποιημένοι για οικιακή ύδρευση και κατασκευασμένοι από υλικά ασφαλή για πόσιμο νερό (ορείχαλκος χωρίς μόλυβδο, ανοξείδωτος χάλυβας).
Εξαρτάται από τον τύπο βανών. Οι απλές σφαιρικές βάνες on/off πρέπει να είναι είτε πλήρως ανοιχτές είτε πλήρως κλειστές - η ενδιάμεση θέση προκαλεί φθορά. Αν ο συλλέκτης έχει ρυθμιστές ροής (flow regulators ή balance valves), μπορείτε να τις ρυθμίσετε για να εξισορροπήσετε την πίεση μεταξύ των συσκευών. Για παράδειγμα, αν η ντουζιέρα έχει υπερβολική πίεση ενώ ο νιπτήρας χαμηλή, μειώστε ελαφρά τη ροή στη ντουζιέρα από τον συλλέκτη.
Οι αχρησιμοποίητες έξοδοι πρέπει να κλείνονται με τάπες (end caps ή plugs). Μην τις αφήνετε ανοιχτές ούτε με απλά κλεισμένες τις βάνες - πάντα τοποθετείτε τάπα στο άκρο για διπλή ασφάλεια. Αν στο μέλλον θελήσετε να προσθέσετε νέα συσκευή, απλά αφαιρείτε την τάπα, συνδέετε το νέο σωλήνα και ανοίγετε τη βάνα. Αυτή η ευελιξία είναι ένα από τα μεγάλα πλεονεκτήματα του συστήματος με συλλέκτη.
Οι συλλέκτες υδροληψίας χρειάζονται ελάχιστη συντήρηση. Τα μόνα που πρέπει να κάνετε είναι: α) Ετήσιο άνοιγμα/κλείσιμο όλων των βανών για να μην κολλήσουν από αχρησία, β) Έλεγχος για διαρροές γύρω από τις συνδέσεις μία φορά το χρόνο, γ) Καθαρισμός από σκόνη και υγρασία αν ο συλλέκτης είναι σε κλειστό χώρο. Δεν χρειάζεται λίπανση ή αντικατάσταση εξαρτημάτων εκτός αν υπάρξει βλάβη. Με σωστή εγκατάσταση, ένας ποιοτικός συλλέκτης μπορεί να λειτουργήσει απρόσκοπτα για 20+ χρόνια.
Η δυσκολία εξαρτάται από την πρόσβαση στις σωληνώσεις. Αν το μπάνιο ανακαινίζεται πλήρως με αφαίρεση πλακιδίων, είναι εύκολο να αντικαταστήσετε το παλαιό σύστημα. Σε μερική ανακαίνιση χωρίς κατεδαφίσεις, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε εύκαμπτους σωλήνες PEX που περνούν μέσα από τις υπάρχουσες διαδρομές ή κάτω από το δάπεδο (αν υπάρχει υπόγειος χώρος). Η μετατροπή αξίζει ιδιαίτερα σε παλιά συστήματα με συχνές διαρροές ή δυσκολία πρόσβασης στις βάνες διακοπής. Συμβουλευτείτε επαγγελματία υδραυλικό για να αξιολογήσει τη σκοπιμότητα στην περίπτωσή σας.