Γρήγορη Απάντηση
Το μαγνητικό φίλτρο εγκαθίσταται στη γραμμή επιστροφής του συστήματος θέρμανσης, ακριβώς πριν την είσοδο στον λέβητα, με το βέλος ροής προς τον λέβητα. Απαιτεί την τοποθέτηση δύο βανών απομόνωσης (πριν και μετά το φίλτρο), αδειάζοντας το σύστημα ή τη συγκεκριμένη γραμμή, και κόβοντας τον σωλήνα στο σωστό μήκος για να χωρέσει το φίλτρο με τα ρακόρ του. Μετά την εγκατάσταση, γεμίζετε το σύστημα, ελέγχετε για διαρροές και προγραμματίζετε καθαρισμό κάθε 3-6 μήνες.
Τι Είναι το Μαγνητικό Φίλτρο και Γιατί Είναι Απαραίτητο
Το μαγνητικό φίλτρο (magnetic filter ή dirt separator) είναι μια διάταξη που αφαιρεί μαγνητικά και μη μαγνητικά σωματίδια από το νερό του συστήματος κεντρικής θέρμανσης. Χρησιμοποιεί ισχυρούς νεοδυμιούς μαγνήτες για να συλλέγει σκουριά, μαγνητίτη (μαύρη ιλύ), και άλλα σιδηρούχα σωματίδια που δημιουργούνται από τη διάβρωση των μεταλλικών εξαρτημάτων στο εξοπλισμό λεβητοστασίου.
Προβλήματα που Προκαλεί η Ιλύς στο Σύστημα
Τα σωματίδια οξειδίων και η ιλύς που συσσωρεύονται στο σύστημα θέρμανσης προκαλούν:
- Φραγή των στενών διόδων: Μπλοκάρουν τον εναλλάκτη θερμότητας του λέβητα, μειώνοντας την απόδοση
- Βλάβες στον κυκλοφορητή: Φθείρουν τα ρουλεμάν και τα στεγανοποιητικά
- Ανώμαλη θέρμανση σωμάτων: Κρύα σημεία στα καλοριφέρ
- Θορύβους: Κροταλίσματα και βουητό στο σύστημα
- Διάβρωση: Επιταχυνόμενη φθορά όλων των μεταλλικών μερών
- Αυξημένη κατανάλωση ενέργειας: Έως 15% περισσότερο καύσιμο
- Συχνές βλάβες: Κυρίως στους συμπυκνωτικούς λέβητες που έχουν πολύ στενούς σωλήνες
Πλεονεκτήματα του Μαγνητικού Φίλτρου
- Προστασία του εναλλάκτη θερμότητας του λέβητα
- Παράταση της διάρκειας ζωής του κυκλοφορητή
- Καλύτερη απόδοση θέρμανσης (βελτίωση έως 6%)
- Μείωση θορύβων
- Λιγότερες βλάβες και επισκευές
- Εξοικονόμηση ενέργειας (έως 6% μείωση κατανάλωσης)
- Ευκολία συντήρησης - απλός καθαρισμός χωρίς άδειασμα συστήματος
Τύποι Μαγνητικών Φίλτρων
1. Μαγνητικό Φίλτρο με Κύπελλο (Magnetic Filter)
Ο πιο διαδεδομένος τύπος:
- Διαθέτει διαφανές ή μεταλλικό κύπελλο συλλογής
- Εσωτερικός μαγνήτης συλλέγει τα σιδηρούχα σωματίδια
- Φίλτρο πλέγμα για μη μαγνητικά σωματίδια
- Εύκολος καθαρισμός με ξεβίδωμα του κυπέλλου
- Κόστος: €60-€150
2. Φίλτρο Διαχωρισμού με Μαγνήτη (Dirt Separator with Magnet)
Πιο προηγμένο και αποδοτικό:
- Μεγαλύτερο θάλαμο συλλογής
- Διαχωρίζει σωματίδια με βαρύτητα και μαγνήτη
- Αφαιρεί και μικροφυσαλίδες αέρα
- Βάνα εκκένωσης στο κάτω μέρος
- Κόστος: €120-€300
3. Compact Μαγνητικό Φίλτρο
Για περιορισμένο χώρο:
- Μικρό μέγεθος, ιδανικό για στενούς χώρους
- Inline σχεδιασμός
- Καλή απόδοση παρά το μικρό μέγεθος
- Κόστος: €50-€100
Επιλογή του Κατάλληλου Φίλτρου
Κριτήρια Επιλογής
1. Διάμετρος Σύνδεσης:
- 3/4" (22mm): Για μικρά οικιακά συστήματα έως 15kW
- 1" (28mm): Για συστήματα 15-35kW (πιο συνηθισμένο)
- 1 1/4" (35mm): Για μεγάλα συστήματα άνω των 35kW
2. Τύπος Σύνδεσης:
- Σπειρωτή (BSP threads): Για σωλήνες χάλκινους ή PPR με ρακόρ
- Συμπίεσης (compression): Για άμεση σύνδεση σε χάλκινους σωλήνες
- Φλάντζες: Για βιομηχανικά συστήματα
3. Χωρητικότητα Συλλογής:
- Μικρά φίλτρα: 100-200ml (αρκετό για νέα συστήματα)
- Μεσαία: 300-500ml (ιδανικό για τα περισσότερα οικιακά συστήματα)
- Μεγάλα: 600ml+ (για παλαιά συστήματα με πολλή ιλύ)
4. Ισχύς Μαγνήτη:
- Νεοδυμιούς μαγνήτες N42 ή ανώτερος βαθμός
- Πολλαπλοί μαγνήτες για μεγαλύτερη επιφάνεια συλλογής
- Ελέγξτε τις προδιαγραφές για ισχύ μαγνητικού πεδίου
Συνιστώμενα Μοντέλα
Δημοφιλή brands που προτείνονται:
- Watts DSP (Dirt Separator): Εξαιρετική απόδοση, αφαιρεί και αέρα
- Adey MagnaClean: Πρωτοπόρος στην κατηγορία
- Fernox TF1: Καλή σχέση κόστους/απόδοσης
- Giacomini R146C: Αξιόπιστο ιταλικό προϊόν
- Flamco CleanDirt: Compact σχεδιασμός
Προετοιμασία για την Εγκατάσταση
Απαραίτητα Εργαλεία
- Γαλλικά κλειδιά (2 τεμάχια)
- Κλειδί σωλήνων
- Κόφτης σωλήνων (για χαλκό) ή πριόνι
- Μέτρο μέτρησης
- Αλφάδι
- Δοχείο για συλλογή νερού
- Πανιά
- Κολλητήρι (για χαλκοκολλήσεις, αν χρειάζεται)
- Φακός χειρός
Υλικά που Θα Χρειαστείτε
- Μαγνητικό φίλτρο
- Βάνες απομόνωσης (2 τεμάχια) - αν δεν υπάρχουν ήδη
- Ταινία teflon (PTFE tape)
- Πάστα σωλήνων (thread sealant)
- Ρακόρ και συστολές (αν χρειάζονται)
- Σωλήνας χαλκού ή PPR (για αντικατάσταση τμήματος αν χρειάζεται)
- Καθαριστικό συστήματος (προαιρετικό, για καθαρισμό πριν την εγκατάσταση)
Μέτρα Ασφαλείας
ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ: Θα εργαστείτε με ζεστό νερό και ηλεκτρικές συσκευές. Λάβετε τα απαραίτητα μέτρα προστασίας.
- Απενεργοποιήστε τον λέβητα και περιμένετε να κρυώσει το σύστημα (τουλάχιστον 2 ώρες)
- Κλείστε τη βάνα παροχής νερού στο σύστημα
- Μειώστε την πίεση ανοίγοντας βαλβίδα εξαέρωσης
- Προστατεύστε το δάπεδο με πλαστικά και πανιά
- Φορέστε προστατευτικά γάντια
- Βεβαιωθείτε ότι έχετε καλό φωτισμό
Βήμα προς Βήμα Εγκατάσταση
Βήμα 1: Εντοπισμός της Γραμμής Επιστροφής
Το μαγνητικό φίλτρο εγκαθίσταται στη γραμμή επιστροφής, ακριβώς πριν την είσοδο στον λέβητα:
- Εντοπίστε τη γραμμή επιστροφής - συνήθως είναι ο κάτω σωλήνας που επιστρέφει από τα σώματα
- Είναι ψυχρότερη από τη γραμμή παροχής (όταν το σύστημα λειτουργεί)
- Βρείτε ένα σημείο 15-30 cm πριν την είσοδο στον λέβητα
- Βεβαιωθείτε ότι υπάρχει αρκετός χώρος για το φίλτρο και το κύπελλό του
- Το φίλτρο πρέπει να είναι προσβάσιμο για μελλοντικό καθαρισμό
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Ορισμένοι κατασκευαστές λεβήτων συνιστούν εγκατάσταση και στην παροχή. Συμβουλευτείτε το εγχειρίδιο του λέβητα σας.
Βήμα 2: Μέτρηση και Σχεδιασμός
- Μετρήστε το ολικό μήκος του φίλτρου συμπεριλαμβανομένων των ρακόρ σύνδεσης
- Προσθέστε τις βάνες απομόνωσης στο μήκος (αν δεν υπάρχουν ήδη)
- Σημειώστε στον σωλήνα τα σημεία κοπής
- Ελέγξτε την κατακόρυφη ή οριζόντια τοποθέτηση - τα περισσότερα φίλτρα λειτουργούν και στις δύο θέσεις
- Βεβαιωθείτε ότι το κύπελλο μπορεί να ξεβιδωθεί χωρίς εμπόδια
Βήμα 3: Άδειασμα του Συστήματος
Έχετε δύο επιλογές:
Επιλογή Α - Μερικό Άδειασμα (συνιστάται):
- Κλείστε τις βάνες απομόνωσης του λέβητα (αν υπάρχουν)
- Συνδέστε σωλήνα στη βάνα εκκένωσης κοντά στον λέβητα
- Αδειάστε μόνο το τμήμα της γραμμής γύρω από τον λέβητα
- Εξοικονομεί χρόνο και νερό
Επιλογή Β - Πλήρες Άδειασμα:
- Κλείστε την παροχή νερού στο σύστημα
- Ανοίξτε τη βάνα εκκένωσης στο χαμηλότερο σημείο
- Ανοίξτε βαλβίδες εξαέρωσης στα σώματα για να επιταχύνετε το άδειασμα
- Περιμένετε μέχρι να σταματήσει η ροή νερού
Βήμα 4: Κοπή του Σωλήνα
- Τοποθετήστε πανιά και δοχείο κάτω από το σημείο κοπής
- Κόψτε τον σωλήνα με κόφτη σωλήνων για καθαρή, ευθεία κοπή
- Αφαιρέστε τυχόν φαλτσογωνιές με λίμα
- Καθαρίστε την άκρη του σωλήνα από μπουρλότα
- Συλλέξτε το νερό που θα τρέξει
Βήμα 5: Εγκατάσταση Βανών Απομόνωσης
Αν δεν υπάρχουν ήδη βάνες γύρω από το σημείο εγκατάστασης:
- Τοποθετήστε μία βάνα πριν το φίλτρο (προς τα σώματα)
- Τοποθετήστε μία βάνα μετά το φίλτρο (προς τον λέβητα)
- Χρησιμοποιήστε full-bore βάνες για ελάχιστη αντίσταση ροής
- Σφραγίστε τα σπειρώματα με ταινία teflon και πάστα
Βήμα 6: Τοποθέτηση του Μαγνητικού Φίλτρου
- Τυλίξτε ταινία teflon στα σπειρώματα του φίλτρου (10-15 περιελίξεις, δεξιόστροφα)
- Εφαρμόστε λεπτό στρώμα πάστας σωλήνων
- Βιδώστε το φίλτρο στη βάνα με το χέρι μέχρι να σταματήσει
- Χρησιμοποιήστε γαλλικά κλειδιά για να σφίξετε - όχι υπερβολικά, μόνο μέχρι να αισθανθείτε αντίσταση
- Βεβαιωθείτε ότι το βέλος ροής δείχνει προς τον λέβητα
- Το κύπελλο πρέπει να είναι προς τα κάτω (αν το φίλτρο είναι οριζόντιο)
ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ: Μην σφίγγετε υπερβολικά - μπορεί να σπάσουν τα σπειρώματα ή να παραμορφωθούν οι φλάντζες.
Βήμα 7: Σύνδεση στον Λέβητα
- Συνδέστε το φίλτρο (μέσω της δεύτερης βάνας) στην είσοδο επιστροφής του λέβητα
- Χρησιμοποιήστε τα κατάλληλα ρακόρ ή συστολές αν χρειάζεται
- Σφραγίστε όλα τα σπειρώματα με ταινία teflon
- Βεβαιωθείτε ότι όλες οι συνδέσεις είναι σφιχτές αλλά όχι υπερβολικά
Βήμα 8: Πλήρωση και Εξαέρωση του Συστήματος
- Κλείστε όλες τις βαλβίδες εκκένωσης και εξαέρωσης
- Ανοίξτε αργά τη βάνα παροχής νερού στο σύστημα
- Ακούστε για ήχους νερού που γεμίζει το σύστημα
- Παρακολουθήστε το μανόμετρο - η πίεση πρέπει να φτάσει στα 1-1.5 bar
- Ανοίξτε τις βαλβίδες εξαέρωσης στα σώματα ένα προς ένα για να βγει ο αέρας
- Εξαερώστε και τον κυκλοφορητή
- Συμπληρώστε νερό αν η πίεση έπεσε κατά την εξαέρωση
Βήμα 9: Έλεγχος για Διαρροές
- Ελέγξτε προσεκτικά όλες τις συνδέσεις του φίλτρου
- Περάστε στεγνό χαρτί γύρω από κάθε σύνδεση
- Αν εντοπίσετε διαρροή, μειώστε την πίεση, σφίξτε λίγο και ελέγξτε ξανά
- Αφήστε το σύστημα υπό πίεση για 30 λεπτά και επανελέγξτε
Βήμα 10: Θέση σε Λειτουργία
- Ενεργοποιήστε τον λέβητα
- Θέστε το σύστημα θέρμανσης σε λειτουργία
- Παρακολουθήστε την πίεση - δεν πρέπει να αυξάνεται υπερβολικά
- Ελέγξτε ότι ο κυκλοφορητής λειτουργεί κανονικά
- Βεβαιωθείτε ότι όλα τα σώματα ζεσταίνουν
- Παρακολουθήστε για διαρροές την πρώτη ημέρα
Συντήρηση του Μαγνητικού Φίλτρου
Συχνότητα Καθαρισμού
Η συχνότητα εξαρτάται από την κατάσταση του συστήματος και τη χρήση βαλβίδων ασφαλείας και άλλου εξοπλισμού:
- Νέα συστήματα: Καθαρισμός μετά από 1 μήνα, μετά κάθε 6-12 μήνες
- Παλαιά συστήματα: Καθαρισμός κάθε 3-6 μήνες (ειδικά τον πρώτο χρόνο)
- Μετά από flushing: Καθαρισμός μετά από 2 εβδομάδες
- Σημάδια που δείχνουν ανάγκη καθαρισμού: Θόρυβοι, μειωμένη απόδοση, το κύπελλο φαίνεται γεμάτο
Διαδικασία Καθαρισμού
- Κλείστε τις βάνες απομόνωσης πριν και μετά το φίλτρο
- Μειώστε την πίεση ανοίγοντας τη βαλβίδα εξαέρωσης του φίλτρου (αν υπάρχει)
- Τοποθετήστε δοχείο κάτω από το κύπελλο
- Ξεβιδώστε το κύπελλο αντιωρολογιακά (θα βγει λίγο νερό)
- Αφαιρέστε τον μαγνήτη και ξεπλύνετέ τον σε κουβά με νερό
- Καθαρίστε το φίλτρο πλέγμα με βούρτσα
- Ξεπλύνετε το κύπελλο καλά
- Ελέγξτε τη φλάντζα του κυπέλλου - αντικαταστήστε την αν είναι φθαρμένη
- Τοποθετήστε ξανά τον μαγνήτη και βιδώστε το κύπελλο
- Ανοίξτε τις βάνες και ελέγξτε για διαρροές
- Εξαερώστε το φίλτρο αν χρειάζεται
ΣΥΜΒΟΥΛΗ: Βγάλτε φωτογραφία της ιλύος που συλλέξατε κάθε φορά - θα δείτε πώς μειώνεται με τον καιρό.
Τι να Προσέξετε Κατά τον Καθαρισμό
- Η ιλύς στον πρώτο καθαρισμό είναι συνήθως πολλή - φυσιολογικό
- Μαύρη ιλύς (μαγνητίτης) είναι το πιο συνηθισμένο
- Καφέ/κόκκινα σωματίδια δείχνουν συνεχιζόμενη οξείδωση
- Αν η ιλύς δεν μειώνεται μετά από 6 μήνες, εξετάστε χημικό καθαρισμό
- Πολλά άσπρα σωματίδια μπορεί να δείχνουν πρόβλημα με το δοχείο διαστολής
Προχωρημένες Συμβουλές
Συνδυασμός με Χημικά Καθαριστικά
Για μέγιστη αποτελεσματικότητα, συνδυάστε τη χρήση μαγνητικού φίλτρου με:
1. Καθαρισμός Συστήματος (System Cleaner):
- Προσθέστε καθαριστικό στο σύστημα πριν την εγκατάσταση του φίλτρου
- Αφήστε το σύστημα να λειτουργήσει για 3-7 ημέρες
- Το καθαριστικό διαλύει την ιλύ και την οδηγεί στο φίλτρο
- Καθαρίστε το φίλτρο αρκετές φορές κατά τη διάρκεια του καθαρισμού
2. Προστατευτικό Υγρό (Inhibitor):
- Μετά τον καθαρισμό, προσθέστε αναστολέα διάβρωσης σε όλο το σύστημα θέρμανσης
- Προστατεύει το σύστημα από μελλοντική οξείδωση
- Παρατείνει τη ζωή όλων των εξαρτημάτων
- Ανανεώνετε κάθε 5 χρόνια
Παρακολούθηση Απόδοσης
Για να μετρήσετε την αποτελεσματικότητα του φίλτρου:
- Καταγράψτε την κατανάλωση καυσίμου πριν και μετά την εγκατάσταση
- Φωτογραφίστε την ποσότητα ιλύος σε κάθε καθαρισμό
- Παρακολουθήστε τη συχνότητα βλαβών
- Ελέγξτε τη θερμοκρασία επιστροφής - πρέπει να βελτιωθεί
Εγκατάσταση σε Δύσκολες Θέσεις
Αν ο χώρος είναι περιορισμένος:
- Χρησιμοποιήστε compact μοντέλο
- Εγκαταστήστε το φίλτρο με γωνία 45° για καλύτερη πρόσβαση
- Επιλέξτε μοντέλο με πλευρικό καθαρισμό
- Βεβαιωθείτε ότι μπορείτε να φτάσετε το κύπελλο με τα χέρια
Προτεινόμενα Προϊόντα
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Είναι απαραίτητο το μαγνητικό φίλτρο σε όλα τα συστήματα θέρμανσης;
Παρότι δεν είναι υποχρεωτικό, συνιστάται ιδιαίτερα για όλα τα συστήματα, ειδικά για συμπυκνωτικούς λέβητες που έχουν πολύ στενούς σωλήνες και είναι ευαίσθητοι στην ιλύ. Πολλοί κατασκευαστές λεβήτων το συνιστούν ή ακόμα και το απαιτούν για τη διατήρηση της εγγύησης. Η επένδυση αποσβένεται γρήγορα μέσω της εξοικονόμησης ενέργειας και της αποφυγής βλαβών.
Μπορώ να εγκαταστήσω το φίλτρο μόνος μου ή χρειάζεται τεχνικός;
Αν έχετε βασικές γνώσεις υδραυλικών και τα κατάλληλα εργαλεία, μπορείτε να το εγκαταστήσετε μόνοι σας. Ωστόσο, αν δεν αισθάνεστε σίγουροι, ειδικά για το άδειασμα και την πλήρωση του συστήματος, καλύτερα να καλέσετε επαγγελματία. Το κόστος εργασίας είναι συνήθως €80-€150, που είναι λογικό για την ασφάλεια και τη σωστή εγκατάσταση.
Πόσο συχνά πρέπει να καθαρίζω το μαγνητικό φίλτρο;
Την πρώτη χρονιά μετά την εγκατάσταση, καθαρίστε το κάθε 3-4 μήνες. Στη συνέχεια, ανάλογα με την ποσότητα ιλύος που συλλέγεται, μπορείτε να μειώσετε τη συχνότητα σε 6-12 μήνες. Σε παλαιά συστήματα με πολλή ιλύ, μπορεί να χρειάζεται καθαρισμός κάθε 2-3 μήνες τα πρώτα χρόνια. Ο καθαρισμός είναι γρήγορος (10-15 λεπτά) και δεν απαιτεί άδειασμα του συστήματος.
Τι διαφορά έχει το μαγνητικό φίλτρο από το συνηθισμένο φίλτρο πλέγμα;
Το συνηθισμένο φίλτρο πλέγμα συλλέγει μόνο μεγάλα σωματίδια και συχνά μπλοκάρει. Το μαγνητικό φίλτρο χρησιμοποιεί ισχυρούς μαγνήτες για να συλλέγει σιδηρούχα σωματίδια (που αποτελούν το 95% της ιλύος) και επιπλέον διαθέτει φίλτρο πλέγμα για μη μαγνητικά σωματίδια. Είναι πολύ πιο αποτελεσματικό και δεν μπλοκάρει εύκολα. Ο καθαρισμός του είναι επίσης πιο εύκολος.
Μπορώ να εγκαταστήσω το φίλτρο στη γραμμή παροχής αντί για την επιστροφή;
Συνιστάται εγκατάσταση στη γραμμή επιστροφής για τρεις λόγους: (1) Η θερμοκρασία είναι χαμηλότερη, οπότε είναι πιο ασφαλής ο χειρισμός, (2) Το νερό επιστροφής μεταφέρει την ιλύ που αποσπάται από τα σώματα, (3) Προστατεύει τον εναλλάκτη του λέβητα πριν το νερό εισέλθει σε αυτόν. Ωστόσο, ορισμένοι κατασκευαστές συνιστούν επιπλέον φίλτρο και στην παροχή για μέγιστη προστασία.
Αν το σύστημά μου είναι παλιό με πολλή ιλύ, τι πρέπει να κάνω;
Σε παλαιά συστήματα με σημαντική ιλύ, συνιστάται πρώτα ένας επαγγελματικός καθαρισμός (power flush) και μετά η εγκατάσταση του μαγνητικού φίλτρου. Εναλλακτικά, μπορείτε να προσθέσετε χημικό καθαριστικό στο σύστημα για 1-2 εβδομάδες πριν εγκαταστήσετε το φίλτρο. Μετά την εγκατάσταση, θα πρέπει να καθαρίζετε το φίλτρο συχνότερα (κάθε 1-2 μήνες) για το πρώτο έτος.
Το μαγνητικό φίλτρο μειώνει την πίεση ή τη ροή του νερού;
Ένα καλά σχεδιασμένο μαγνητικό φίλτρο προκαλεί ελάχιστη πτώση πίεσης (συνήθως λιγότερο από 0.1 bar) και δεν επηρεάζει αισθητά τη ροή. Βεβαιωθείτε ότι επιλέγετε φίλτρο με τη σωστή διάμετρο για το σύστημά σας. Αν το φίλτρο δεν καθαριστεί για μεγάλο χρονικό διάστημα και γεμίσει εντελώς, τότε μπορεί να μειώσει τη ροή, αλλά αυτό αποφεύγεται με τακτικό καθαρισμό.