Το EN10255 είναι το ευρωπαϊκό πρότυπο που καθορίζει τις προδιαγραφές για σιδερένιους σωλήνες με συγκόλληση, συμπεριλαμβανομένων των γαλβανιζέ. Ορίζει δύο σειρές, τη μεσαία (M) και τη βαριά (H), και σε παράρτημα ελαφρύτερους τύπους (L, L1, L2), με διαφορετικό πάχος τοιχώματος, ώστε σωλήνες και εξαρτήματα να ταιριάζουν στις εγκαταστάσεις θέρμανσης, ύδρευσης και αερίου. Μέγιστη πίεση λειτουργίας ανά σειρά δεν ορίζει.
Το EN10255 (πρώην DIN2440/DIN2441) είναι το επίσημο ευρωπαϊκό πρότυπο που αντικατέστησε τα παλαιότερα εθνικά πρότυπα για γαλβανιζέ σωλήνες και σιδερένιους σωλήνες χαλυβδοσωλήνες. Εκδόθηκε το 2004 και ενσωματώθηκε ως ελληνικό πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ 10255. Τις διαστάσεις κάθε μεγέθους, από την ίντσα στα χιλιοστά, και την τιμή του στο eshop θα τις βρείτε στον πίνακα διαστάσεων για σωλήνα γαλβανιζέ.
Το πρότυπο καλύπτει σωλήνες χωρίς ραφή και με ραφή, όπως οι ηλεκτροσυγκολλημένοι (ERW - Electric Resistance Welded), που χρησιμοποιούνται σε:
Το πρότυπο διακρίνει τους σωλήνες ανάλογα με το πάχος τοιχώματος: τη μεσαία (M) και τη βαριά (H) σειρά, και σε παράρτημα τους ελαφρύτερους τύπους L, L1 και L2. Η εξωτερική διάμετρος κάθε μεγέθους είναι ίδια στη μεσαία και στη βαριά σειρά· αλλάζει το πάχος και άρα η εσωτερική διάμετρος. Μέγιστη πίεση λειτουργίας ανά σειρά το πρότυπο δεν ορίζει· προβλέπει δοκιμή στεγανότητας.
| Διάμετρος | Πάχος Τοιχώματος | Εφαρμογές |
|---|---|---|
| 1/2" (DN15) | 2.0 mm | Δομικές εφαρμογές, κάγκελα |
| 3/4" (DN20) | 2.3 mm | Κατασκευές χωρίς πίεση |
| 1" (DN25) | 2.6 mm | Υποστηρίξεις, σκελετοί |
Προσοχή: Η κλάση L δεν συνιστάται για υδραυλικές εφαρμογές με πίεση λόγω λεπτού τοιχώματος.
| Διάμετρος | Πάχος Τοιχώματος | Εφαρμογές |
|---|---|---|
| 1/2" (DN15) | 2.6 mm | Θέρμανση, ύδρευση |
| 3/4" (DN20) | 2.6 mm | Εγκαταστάσεις κτιρίων |
| 1" (DN25) | 3.2 mm | Κεντρικές παροχές |
| 2" (DN50) | 3.6 mm | Κολεκτέρ θέρμανσης |
Η κλάση M είναι η πιο διαδεδομένη για οικιακές και επαγγελματικές εγκαταστάσεις θέρμανσης και ύδρευσης.
| Διάμετρος | Πάχος Τοιχώματος | Εφαρμογές |
|---|---|---|
| 1/2" (DN15) | 3.2 mm | Βιομηχανικές εγκαταστάσεις |
| 3/4" (DN20) | 3.2 mm | Υψηλές πιέσεις |
| 1" (DN25) | 4.0 mm | Δίκτυα ατμού |
| 2" (DN50) | 4.5 mm | Κεντρικές αρτηρίες |
Το EN10255 αντικατέστησε τα εθνικά πρότυπα DIN (Γερμανία), BS (Αγγλία), NF (Γαλλία) με ενιαίες προδιαγραφές:
| Χαρακτηριστικό | Παλαιό DIN2440/2441 | Νέο EN10255 |
|---|---|---|
| Κλάσεις | Βαριά/Ελαφριά | L/M/H με σαφείς προδιαγραφές |
| Σήμανση | DIN2440 ή DIN2441 | EN10255 + κλάση (π.χ. EN10255-M) |
| Ανοχές διαστάσεων | ±10% | ±8% (αυστηρότερες) |
| Ποιότητα χάλυβα | Ποικίλη | S195T ελάχιστη (195 N/mm² αντοχή) |
| Δοκιμές πίεσης | Προαιρετικές | Υποχρεωτικές σε όλη την παραγωγή |
Οι σωλήνες EN10255 φέρουν υποχρεωτικά τις εξής πληροφορίες τυπωμένες ή χαραγμένες:
Επιπλέον μπορεί να αναγράφεται:
Η κλάση M (Medium) καλύπτει το 90% των οικιακών και επαγγελματικών αναγκών:
Η βαριά κλάση είναι απαραίτητη σε:
| Χαρακτηριστικό | Γαλβανιζέ (Hot-Dip) | Μαύρος (Black Steel) |
|---|---|---|
| Επικάλυψη | Ψευδάργυρος 200-400 g/m² | Καμία (γυμνός χάλυβας) |
| Αντοχή σε οξείδωση | Εξαιρετική (25+ χρόνια) | Χαμηλή (απαιτεί βαφή) |
| Κόστος | +30-40% ακριβότερος | Οικονομικότερος |
| Εφαρμογές | Εξωτερικά, ύδρευση, εμφανή | Κλειστά θέρμανσης, μη ορατά |
| Διάρκεια ζωής | 40+ χρόνια | 15-20 χρόνια (με συντήρηση) |
Κατά την προμήθεια γαλβανιζέ σωλήνων EN10255 ελέγξτε:
Κόκκινη σημαία: Σωλήνες με σήμανση μόνο "DIN2440" χωρίς αναφορά στο EN10255 είναι πιθανώς παλαιού stock ή μη πιστοποιημένοι.
Τα εξαρτήματα για σωλήνες EN10255 ακολουθούν το πρότυπο EN10242 (βιδωτά γαλβανιζέ):
Σημαντικό: Μην συνδέετε απευθείας γαλβανιζέ με χάλκινους σωλήνες - δημιουργείται γαλβανική διάβρωση. Χρησιμοποιήστε διηλεκτρικούς συνδέσμους.
Δείτε τους γαλβανιζέ σωλήνες EN10255 και τα βιδωτά ορειχάλκινα εξαρτήματα στις κατηγορίες του καταστήματος.
Το EN10255 είναι το σύγχρονο ευρωπαϊκό πρότυπο που αντικατέστησε το DIN2440 το 2004. Διατηρεί παρόμοιες διαστάσεις αλλά με αυστηρότερες ανοχές, υποχρεωτικές δοκιμές πίεσης και σαφή κατηγοριοποίηση σε κλάσεις L, M, H. Οι παλαιοί σωλήνες DIN2440 αντιστοιχούν περίπου στην κλάση M του EN10255.
Όχι, η κλάση L (Light) δεν συνιστάται για εφαρμογές με πίεση υγρών ή αερίων. Το τοίχωμά της είναι λεπτότερο (2.0-2.6mm), και στα δίκτυα θέρμανσης με σπειρώματα χρησιμοποιείται η μεσαία (M) ή η βαριά (H) σειρά.
Ενδεικτικά, για κλάση M γαλβανιζέ: 1/2" (DN15) ~2-3€/μέτρο, 3/4" (DN20) ~3-4€/μέτρο, 1" (DN25) ~4-6€/μέτρο, 2" (DN50) ~12-15€/μέτρο. Οι τιμές εξαρτώνται από την καταγωγή (Ευρωπαϊκοί ακριβότεροι αλλά ποιοτικότεροι) και τη διάμετρο. Η κλάση H κοστίζει +20-30% λόγω περισσότερου υλικού.
Όχι, ο γαλβανιζέ σωλήνας έχει επικάλυψη ψευδαργύρου που τον προστατεύει από οξείδωση για 25+ χρόνια. Αν επιθυμείτε βαφή για αισθητικούς λόγους, χρησιμοποιήστε αστάρι ειδικό για γαλβανιζέ (wash primer) γιατί η συνηθισμένη μπογιά δεν πιάνει στον ψευδάργυρο.
Για σύνδεση με PPR χρησιμοποιήστε ειδικά μεταβατικά (threaded insert) που συγκολλιούνται στο PPR και βιδώνονται στο γαλβανιζέ. Για χαλκό, μην συνδέετε απευθείας - χρησιμοποιήστε διηλεκτρικούς συνδέσμους ή ορειχάλκινα μεταβατικά για να αποφύγετε γαλβανική διάβρωση που καταστρέφει τους σωλήνες.
DN (Diameter Nominal) είναι η ονομαστική διάμετρος σε χιλιοστά που προσεγγίζει την εσωτερική διάμετρο. Αντιστοιχίες: DN15 ≈ 1/2", DN20 ≈ 3/4", DN25 ≈ 1", DN32 ≈ 1 1/4", DN40 ≈ 1 1/2", DN50 ≈ 2". Η εξωτερική διάμετρος είναι μεγαλύτερη και είναι ίδια στη μεσαία και στη βαριά σειρά (π.χ. 33.7 mm για 1")· με το πάχος τοιχώματος αλλάζει η εσωτερική.